Η μετεγχειρητική κοιλιοκήλη εμφανίζεται σε σημείο του κοιλιακού τοιχώματος όπου έχει προηγηθεί χειρουργική τομή. Δημιουργείται όταν το κοιλιακό τοίχωμα δεν έχει επαρκή αντοχή στο σημείο της παλιάς επέμβασης και επιτρέπει σε λίπος ή τμήμα του εντέρου να προβάλλει προς τα έξω.
Μπορεί να εμφανιστεί μήνες ή ακόμη και χρόνια μετά από ένα χειρουργείο. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το μέγεθος της κήλης, τα συμπτώματα και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς.
Τι είναι η μετεγχειρητική κοιλιοκήλη;
Μετά από μια επέμβαση στην κοιλιά, η χειρουργική τομή επουλώνεται και δημιουργείται ουλή στο κοιλιακό τοίχωμα.
Αν το σημείο αυτό εξασθενήσει, μπορεί να δημιουργηθεί ένα άνοιγμα μέσα από το οποίο προβάλλουν ιστοί της κοιλιάς. Αυτή είναι η μετεγχειρητική κήλη.
Συνήθως γίνεται αντιληπτή ως ένα εξόγκωμα πάνω ή κοντά σε μια παλιά χειρουργική ουλή.
Γιατί δημιουργείται μετά από ένα χειρουργείο;
Η δημιουργία μετεγχειρητικής κοιλιοκήλης μπορεί να σχετίζεται με πολλούς παράγοντες.
Ο κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί από:
- λοίμωξη του χειρουργικού τραύματος,
- παχυσαρκία,
- κάπνισμα,
- σακχαρώδη διαβήτη,
- προβλήματα στην επούλωση,
- επανειλημμένες επεμβάσεις στην ίδια περιοχή,
- αυξημένη πίεση μέσα στην κοιλιά.
Η έντονη ή χρόνια αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης, όπως συμβαίνει με επίμονο βήχα ή έντονη δυσκοιλιότητα, μπορεί επίσης να επιβαρύνει ένα ήδη εξασθενημένο κοιλιακό τοίχωμα.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα είναι ένα εξόγκωμα στην περιοχή μιας παλιάς χειρουργικής τομής.
Μπορεί επίσης να υπάρχει:
- πόνος ή ενόχληση,
- αίσθημα βάρους ή τραβήγματος,
- αύξηση του εξογκώματος όταν ο ασθενής στέκεται ή βήχει,
- ενόχληση κατά την άσκηση ή την άρση βάρους,
- δυσκολία σε ορισμένες καθημερινές κινήσεις.
Μικρές κοιλιοκήλες μπορεί αρχικά να μην προκαλούν ιδιαίτερα συμπτώματα.
Γιατί η κοιλιοκήλη φαίνεται περισσότερο όταν στέκομαι ή βήχω;
Όταν βήχουμε, σηκώνουμε βάρος ή σφίγγουμε την κοιλιά, αυξάνεται η πίεση μέσα στην κοιλιακή χώρα.
Αυτό μπορεί να κάνει το περιεχόμενο της κήλης να προβάλλει περισσότερο μέσα από το αδύναμο σημείο του κοιλιακού τοιχώματος.
Όταν ο ασθενής ξαπλώνει, το εξόγκωμα μπορεί να μικραίνει ή να εξαφανίζεται προσωρινά.
Μπορεί η μετεγχειρητική κοιλιοκήλη να μεγαλώσει;
Ναι. Μια κοιλιοκήλη μπορεί να αυξηθεί σταδιακά σε μέγεθος.
Το άνοιγμα στο κοιλιακό τοίχωμα δεν κλείνει από μόνο του και η συνεχής πίεση που ασκείται στην περιοχή μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη προβολή των ιστών.
Δεν εξελίσσονται όμως όλες οι κοιλιοκήλες με τον ίδιο ρυθμό.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Σε αρκετές περιπτώσεις η διάγνωση μπορεί να γίνει με την κλινική εξέταση.
Ο γιατρός εξετάζει την περιοχή της προηγούμενης επέμβασης και μπορεί να ζητήσει από τον ασθενή να σταθεί όρθιος, να βήξει ή να σφίξει την κοιλιά ώστε να γίνει πιο εμφανής η κήλη.
Όταν χρειάζεται καλύτερη απεικόνιση του κοιλιακού τοιχώματος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπερηχογράφημα ή αξονική τομογραφία.
Η αξονική τομογραφία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε μεγάλες, σύνθετες ή υποτροπιάζουσες κοιλιοκήλες και βοηθά στον σχεδιασμό της επέμβασης.
Είναι επικίνδυνη η μετεγχειρητική κοιλιοκήλη;
Δεν αποτελεί κάθε κοιλιοκήλη επείγουσα κατάσταση.
Υπάρχει όμως πιθανότητα τμήμα του εντέρου ή άλλος ιστός να παγιδευτεί μέσα στην κήλη. Αν διακοπεί η αιμάτωση του παγιδευμένου ιστού, μπορεί να προκληθεί περίσφιξη, η οποία χρειάζεται άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.
Για αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζει ο ασθενής ποια συμπτώματα χρειάζονται επείγουσα αξιολόγηση.
Πότε πρέπει να πάω άμεσα σε γιατρό;
Άμεση ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν εμφανιστούν:
- ξαφνικός ή έντονος πόνος,
- εξόγκωμα που γίνεται σκληρό και πολύ επώδυνο,
- κήλη που προηγουμένως υποχωρούσε αλλά πλέον δεν υποχωρεί,
- ναυτία ή έμετος,
- έντονο φούσκωμα,
- αδυναμία αποβολής αερίων ή κοπράνων,
- αλλαγή στο χρώμα του δέρματος πάνω από την κήλη.
Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να σχετίζονται με απόφραξη ή περίσφιξη και δεν πρέπει να περιμένουν προγραμματισμένο ραντεβού.
Μπορεί να φύγει χωρίς χειρουργείο;
Η μετεγχειρητική κοιλιοκήλη δεν κλείνει από μόνη της.
Σε μικρές κοιλιοκήλες που δεν προκαλούν συμπτώματα μπορεί, μετά από ιατρική αξιολόγηση, να επιλεγεί παρακολούθηση αντί για άμεση επέμβαση.
Όταν όμως η κήλη προκαλεί πόνο, μεγαλώνει, δυσκολεύει τις καθημερινές δραστηριότητες ή παρουσιάζει αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών, εξετάζεται η χειρουργική αποκατάσταση.
Βοηθά η ζώνη κοιλίας;
Μια ζώνη κοιλίας μπορεί να προσφέρει προσωρινή υποστήριξη και να μειώσει την ενόχληση σε ορισμένους ασθενείς.
Δεν διορθώνει όμως το άνοιγμα του κοιλιακού τοιχώματος και επομένως δεν θεραπεύει την κοιλιοκήλη.
Η χρήση της πρέπει να γίνεται όταν υπάρχει σχετική σύσταση και όχι ως υποκατάστατο της ιατρικής αξιολόγησης.
Πώς αντιμετωπίζεται χειρουργικά;
Η οριστική αποκατάσταση γίνεται με χειρουργική επέμβαση.
Κατά την επέμβαση, το περιεχόμενο της κήλης επαναφέρεται στην κοιλιά και αποκαθίσταται το έλλειμμα του κοιλιακού τοιχώματος.
Ανάλογα με την περίπτωση, η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί:
- με ανοικτή χειρουργική προσέγγιση,
- λαπαροσκοπικά,
- με άλλη ελάχιστα επεμβατική τεχνική.
Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση της κήλης, προηγούμενα χειρουργεία και τη συνολική κατάσταση του κοιλιακού τοιχώματος.
Χρειάζεται πλέγμα;
Στην αποκατάσταση πολλών μετεγχειρητικών κοιλιοκηλών χρησιμοποιείται χειρουργικό πλέγμα για την ενίσχυση του κοιλιακού τοιχώματος.
Το πλέγμα τοποθετείται έτσι ώστε να υποστηρίξει την περιοχή της αποκατάστασης και να μειώσει τον κίνδυνο υποτροπής.
Η ανάγκη για πλέγμα, το είδος του και η θέση στην οποία θα τοποθετηθεί αποφασίζονται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της κήλης και της επέμβασης.
Ανοικτό ή λαπαροσκοπικό χειρουργείο;
Δεν υπάρχει μία προσέγγιση που να είναι καλύτερη για όλες τις μετεγχειρητικές κοιλιοκήλες.
Η λαπαροσκοπική επέμβαση πραγματοποιείται μέσα από μικρές τομές και μπορεί να είναι κατάλληλη για επιλεγμένες περιπτώσεις.
Η ανοικτή αποκατάσταση μπορεί να προτιμηθεί όταν υπάρχει μεγάλη ή σύνθετη κοιλιοκήλη, όταν απαιτείται εκτεταμένη ανακατασκευή του κοιλιακού τοιχώματος ή όταν τα προηγούμενα χειρουργεία και η ανατομία της περιοχής το επιβάλλουν.
Η τεχνική επιλέγεται μετά από αξιολόγηση της συγκεκριμένης κήλης.
Τι είναι η αποκατάσταση του κοιλιακού τοιχώματος;
Σε μεγάλες ή σύνθετες μετεγχειρητικές κοιλιοκήλες μπορεί να μην αρκεί απλώς η κάλυψη του ανοίγματος.
Μπορεί να απαιτείται πιο εκτεταμένη ανακατασκευή του κοιλιακού τοιχώματος, ώστε οι ιστοί να επανέλθουν όσο γίνεται πιο κοντά στη φυσιολογική τους θέση και να δημιουργηθεί μια σταθερή αποκατάσταση.
Ο σχεδιασμός γίνεται με βάση το μέγεθος του ελλείμματος, τη θέση του και τις προηγούμενες επεμβάσεις.
Μπορεί να ξαναβγεί μετά το χειρουργείο;
Ναι, υπάρχει πιθανότητα υποτροπής.
Ο κίνδυνος επηρεάζεται από παράγοντες όπως:
- το μέγεθος και η πολυπλοκότητα της κήλης,
- η ποιότητα του κοιλιακού τοιχώματος,
- προηγούμενες επεμβάσεις,
- το κάπνισμα,
- το αυξημένο σωματικό βάρος,
- ο σακχαρώδης διαβήτης,
- η εμφάνιση λοίμωξης του χειρουργικού τραύματος.
Για αυτό πριν από μια προγραμματισμένη επέμβαση μπορεί να χρειάζεται αντιμετώπιση παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών και υποτροπής.
Πόσο διαρκεί η ανάρρωση;
Η ανάρρωση εξαρτάται σημαντικά από την έκταση της κοιλιοκήλης και το είδος της επέμβασης.
Μια μικρότερη αποκατάσταση έχει διαφορετική πορεία από μια μεγάλη ανακατασκευή του κοιλιακού τοιχώματος.
Η κινητοποίηση συνήθως ξεκινά νωρίς, ενώ η επιστροφή στην εργασία, στην άσκηση και στην άρση βάρους γίνεται σταδιακά σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού.
Μετεγχειρητική Κοιλιοκήλη στον Βόλο
Μια διόγκωση πάνω ή δίπλα σε παλιά χειρουργική ουλή χρειάζεται αξιολόγηση ώστε να επιβεβαιωθεί αν πρόκειται για μετεγχειρητική κοιλιοκήλη και να εκτιμηθεί το μέγεθος και η πολυπλοκότητά της.
Ο Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, Γενικός Χειρουργός στον Βόλο, πραγματοποιεί αξιολόγηση και χειρουργική αντιμετώπιση κοιλιοκηλών, με επιλογή της κατάλληλης τεχνικής ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της κάθε περίπτωσης.
Αν έχετε παρατηρήσει εξόγκωμα ή πόνο στην περιοχή προηγούμενης επέμβασης στην κοιλιά, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο για εξέταση.
Συχνές Ερωτήσεις για τη Μετεγχειρητική Κοιλιοκήλη
Πόσο καιρό μετά από ένα χειρουργείο μπορεί να εμφανιστεί;
Μπορεί να εμφανιστεί μέσα στους πρώτους μήνες, αλλά και αρκετά χρόνια μετά την αρχική επέμβαση.
Αν δεν πονάει, πρέπει να χειρουργηθεί;
Όχι απαραίτητα. Μια μικρή ασυμπτωματική κοιλιοκήλη μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να παρακολουθείται. Η απόφαση εξαρτάται από το μέγεθος, τη θέση, την εξέλιξη και τον κίνδυνο επιπλοκών.
Μπορώ να γυμνάζομαι αν έχω κοιλιοκήλη;
Η κατάλληλη άσκηση εξαρτάται από το μέγεθος και τα συμπτώματα της κήλης. Αν συγκεκριμένες κινήσεις προκαλούν πόνο ή έντονη προβολή της κήλης, χρειάζεται αξιολόγηση πριν συνεχιστεί έντονη άσκηση ή άρση μεγάλων βαρών.
Είναι η μετεγχειρητική κοιλιοκήλη ίδια με την ομφαλοκήλη;
Όχι. Η μετεγχειρητική κοιλιοκήλη δημιουργείται σε σημείο προηγούμενης χειρουργικής τομής. Η ομφαλοκήλη εμφανίζεται στην περιοχή του ομφαλού και μπορεί να υπάρχει χωρίς να έχει προηγηθεί χειρουργείο.
Το πλέγμα μένει μόνιμα;
Τα πλέγματα που χρησιμοποιούνται συνήθως για την αποκατάσταση κοιλιοκήλης έχουν σχεδιαστεί ώστε να παραμένουν στο σώμα και να ενισχύουν το κοιλιακό τοίχωμα. Η επιλογή του κατάλληλου υλικού γίνεται ανάλογα με την επέμβαση.
Μπορεί να εμφανιστεί δεύτερη φορά μετά την αποκατάσταση;
Ναι. Η υποτροπή είναι πιθανή ακόμη και μετά από σωστή χειρουργική αποκατάσταση. Για αυτό έχει σημασία τόσο η κατάλληλη χειρουργική τεχνική όσο και η αντιμετώπιση παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο υποτροπής.
Πόσο κοστίζει το χειρουργείο μετεγχειρητικής κοιλιοκήλης;
Το κόστος εξαρτάται από το μέγεθος και την πολυπλοκότητα της κοιλιοκήλης, τη χειρουργική τεχνική, το πλέγμα που μπορεί να απαιτηθεί και τη νοσηλεία. Για συγκεκριμένες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Κωνσταντίνο Μαραβέγια, Γενικό Χειρουργό στον Βόλο.