Περιεδρικό συρίγγιο

Το περιεδρικό συρίγγιο είναι ένα μικρό παθολογικό κανάλι που δημιουργείται μεταξύ του πρωκτικού σωλήνα και του δέρματος γύρω από τον πρωκτό. Συνήθως εμφανίζεται μετά από ένα περιεδρικό απόστημα, όταν παραμένει μια δίοδος ανάμεσα στο εσωτερικό του πρωκτού και το δέρμα.

Μπορεί να προκαλεί επαναλαμβανόμενες εκκρίσεις πύου ή αίματος, ερεθισμό και πόνο. Τα περιεδρικά συρίγγια συνήθως δεν κλείνουν οριστικά από μόνα τους και στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση.

Τι είναι το περιεδρικό συρίγγιο;

Το συρίγγιο μπορεί να παρομοιαστεί με ένα μικρό «τούνελ».

Το ένα άνοιγμά του βρίσκεται συνήθως μέσα στον πρωκτικό σωλήνα και το άλλο καταλήγει στο δέρμα γύρω από τον πρωκτό.

Ο πόρος μπορεί να είναι απλός και επιφανειακός ή να ακολουθεί πιο σύνθετη διαδρομή, περνώντας ανάμεσα ή μέσα από τους μυς του πρωκτικού σφιγκτήρα.

Η ακριβής πορεία του συριγγίου είναι πολύ σημαντική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

Πώς δημιουργείται;

Η συχνότερη αιτία είναι ένα περιεδρικό απόστημα.

Μικροί αδένες στο εσωτερικό του πρωκτού μπορεί να μολυνθούν και να δημιουργήσουν συλλογή πύου. Το απόστημα μπορεί να παροχετευτεί μόνο του ή να χρειαστεί χειρουργική διάνοιξη.

Σε ορισμένους ασθενείς, μετά την υποχώρηση του αποστήματος παραμένει ένα μικρό κανάλι που συνεχίζει να επικοινωνεί με το εσωτερικό του πρωκτού. Αυτό είναι το περιεδρικό συρίγγιο.

Κάθε περιεδρικό απόστημα δημιουργεί συρίγγιο;

Όχι.

Ένα απόστημα μπορεί να θεραπευτεί χωρίς να δημιουργηθεί συρίγγιο. Σε ένα μέρος των ασθενών όμως παραμένει η επικοινωνία με τον πρωκτικό σωλήνα και εμφανίζονται επαναλαμβανόμενες φλεγμονές ή εκκρίσεις.

Όταν ένα απόστημα εμφανίζεται ξανά στο ίδιο σημείο, πρέπει να εξετάζεται η πιθανότητα να υπάρχει υποκείμενο συρίγγιο.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Ένα περιεδρικό συρίγγιο μπορεί να προκαλέσει:

• έκκριση πύου από μικρό άνοιγμα δίπλα στον πρωκτό,
• αίμα ή υγρό στην περιοχή,
• δυσάρεστη οσμή,
• ερεθισμό και κνησμό του δέρματος,
• πόνο ή ενόχληση,
• πρήξιμο,
• επαναλαμβανόμενα αποστήματα.

Ο πόνος μπορεί να αυξάνεται όταν το εξωτερικό άνοιγμα κλείσει προσωρινά και αρχίσει να συγκεντρώνεται ξανά πύον.

Γιατί κάποιες φορές τρέχει πύον και μετά σταματά;

Το εξωτερικό άνοιγμα ενός συριγγίου μπορεί να κλείνει προσωρινά.

Όταν συμβεί αυτό, οι εκκρίσεις δεν μπορούν να απομακρυνθούν και μπορεί να δημιουργηθεί ξανά πρήξιμο και πόνος.

Αν το σημείο ανοίξει πάλι και παροχετευτεί το πύον, ο ασθενής μπορεί να αισθανθεί προσωρινή ανακούφιση.

Αυτός ο κύκλος κλείσιμο – φλεγμονή – παροχέτευση – προσωρινή βελτίωση είναι χαρακτηριστικός σε αρκετές περιπτώσεις.

Είναι το συρίγγιο το ίδιο με το απόστημα;

Όχι.

Το απόστημα είναι μια συλλογή πύου που προκαλεί οξεία φλεγμονή, πρήξιμο και συνήθως έντονο πόνο.

Το συρίγγιο είναι το κανάλι που μπορεί να παραμείνει μετά το απόστημα.

Οι δύο καταστάσεις συνδέονται στενά και μπορεί να υπάρχουν ταυτόχρονα.

Μπορεί να οφείλεται σε νόσο Crohn;

Ναι.

Τα περισσότερα περιεδρικά συρίγγια σχετίζονται με προηγούμενη λοίμωξη και απόστημα, αλλά υπάρχουν και άλλες αιτίες.

Μπορεί να σχετίζονται με:

• νόσο Crohn,
• προηγούμενη επέμβαση στην περιοχή,
• τραυματισμό,
• συγκεκριμένες λοιμώξεις,
• άλλες, σπανιότερες παθήσεις.

Πολλαπλά, σύνθετα ή επαναλαμβανόμενα συρίγγια μπορεί να χρειάζονται επιπλέον διερεύνηση για υποκείμενη νόσο.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση ξεκινά με την εξέταση της περιοχής.

Ο χειρουργός αναζητά το εξωτερικό άνοιγμα και αξιολογεί:

• τη θέση του,
• την παρουσία έκκρισης,
• προηγούμενα αποστήματα,
• ουλές από παλαιότερες επεμβάσεις,
• την πιθανή πορεία του συριγγίου.

Μπορεί επίσης να χρειαστεί δακτυλική εξέταση και πρωκτοσκόπηση.

Χρειάζεται μαγνητική τομογραφία;

Όχι σε κάθε απλό συρίγγιο.

Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία πυέλου ή άλλος απεικονιστικός έλεγχος για να χαρτογραφηθεί η πορεία του συριγγίου και οι πιθανές διακλαδώσεις του.

Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε:

• σύνθετα συρίγγια,
• υποτροπές,
• πολλαπλά εξωτερικά ανοίγματα,
• πιθανή νόσο Crohn,
• περιπτώσεις στις οποίες η πορεία δεν είναι σαφής από την εξέταση.

Μπορεί το περιεδρικό συρίγγιο να κλείσει μόνο του;

Συνήθως όχι.

Μπορεί για κάποιο διάστημα να σταματήσει η έκκριση και να φαίνεται ότι το πρόβλημα έχει υποχωρήσει. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει εξαφανιστεί ο εσωτερικός πόρος.

Αν παραμένει η επικοινωνία, μπορεί να δημιουργηθεί ξανά φλεγμονή ή απόστημα.

Θεραπεύεται με αντιβίωση;

Τα αντιβιοτικά δεν αποτελούν από μόνα τους οριστική θεραπεία του συριγγίου.

Μπορεί να χρειαστούν όταν υπάρχει συγκεκριμένη λοίμωξη, κυτταρίτιδα, συστηματικά συμπτώματα ή άλλος λόγος που τα καθιστά απαραίτητα.

Το ίδιο το συριγγώδες κανάλι συνήθως χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Δεν υπάρχει μία επέμβαση κατάλληλη για όλα τα περιεδρικά συρίγγια.

Η επιλογή εξαρτάται κυρίως από:

• την πορεία του συριγγίου,
• το πόσο από τον σφιγκτήρα διασχίζει,
• αν υπάρχουν διακλαδώσεις,
• αν πρόκειται για πρώτο επεισόδιο ή υποτροπή,
• αν συνυπάρχει νόσος Crohn,
• τη λειτουργία των σφιγκτήρων.

Ο βασικός στόχος είναι να θεραπευτεί το συρίγγιο χωρίς να προκληθεί σημαντική βλάβη στους μυς που ελέγχουν την εγκράτεια.

Τι είναι η συριγγοτομή;

Η συριγγοτομή (fistulotomy) είναι μία από τις βασικές θεραπείες για απλά και χαμηλά περιεδρικά συρίγγια.

Ο συριγγώδης πόρος ανοίγεται σε όλο το μήκος του και αφήνεται να επουλωθεί σταδιακά από το βάθος προς την επιφάνεια.

Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε κατάλληλα απλά συρίγγια.

Δεν είναι όμως η σωστή επιλογή όταν η επέμβαση θα απαιτούσε διατομή σημαντικού τμήματος του σφιγκτήρα, επειδή τότε αυξάνεται ο κίνδυνος διαταραχής της εγκράτειας.

Τι είναι το Seton;

Το Seton είναι ένα ειδικό χειρουργικό νήμα ή ελαστικό υλικό που περνά μέσα από τον συριγγώδη πόρο.

Χρησιμοποιείται συχνά σε πιο σύνθετα συρίγγια που διασχίζουν σημαντικό μέρος του σφιγκτήρα.

Ένα χαλαρό Seton μπορεί να:

• διατηρεί το συρίγγιο ανοικτό,
• επιτρέπει τη συνεχή παροχέτευση,
• περιορίζει τη δημιουργία νέου αποστήματος,
• βοηθά στον σχεδιασμό της επόμενης θεραπείας.

Το Seton δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ολοκληρώθηκε η θεραπεία. Σε αρκετές περιπτώσεις αποτελεί ένα στάδιο πριν από την οριστική αντιμετώπιση.

Τι είναι η μέθοδος LIFT;

Η LIFT είναι τεχνική που χρησιμοποιείται σε επιλεγμένα συρίγγια τα οποία περνούν μέσα από τους σφιγκτήρες.

Ο χειρουργός προσεγγίζει το συρίγγιο στο διάστημα μεταξύ των μυών του σφιγκτήρα, απομονώνει τον πόρο και τον κλείνει.

Βασικό πλεονέκτημα είναι ότι επιδιώκει να αντιμετωπίσει το συρίγγιο χωρίς να διατέμνει σημαντικό τμήμα του σφιγκτήρα.

Τι είναι ο προωθητικός κρημνός;

Ο προωθητικός κρημνός (advancement flap) αποτελεί ακόμη μία επιλογή για σύνθετα συρίγγια όταν πρέπει να προστατευτεί ο σφιγκτήρας.

Το εσωτερικό άνοιγμα του συριγγίου καλύπτεται με υγιή ιστό από το εσωτερικό του ορθού ή του πρωκτικού σωλήνα.

Η μέθοδος χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις και δεν απαιτεί τη διατομή μεγάλου τμήματος του σφιγκτήρα.

Υπάρχει θεραπεία με laser;

Ναι. Μία από τις ελάχιστα επεμβατικές επιλογές είναι η FiLaC (Fistula-tract Laser Closure).

Μια λεπτή ίνα laser εισάγεται στον συριγγώδη πόρο και εφαρμόζεται ενέργεια κατά μήκος του, με στόχο τη σύγκλειση του καναλιού από το εσωτερικό.

Το πλεονέκτημα της τεχνικής είναι ότι αποφεύγει τη διατομή του σφιγκτήρα.

Η FiLaC όμως δεν είναι κατάλληλη για κάθε συρίγγιο και δεν εξασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξει υποτροπή. Η ανατομία και η πολυπλοκότητα του συριγγίου είναι καθοριστικές για την επιλογή της μεθόδου.

Ποια μέθοδος είναι η καλύτερη;

Δεν υπάρχει μία μέθοδος που να είναι καλύτερη για όλους.

Για ένα απλό και επιφανειακό συρίγγιο η συριγγοτομή μπορεί να είναι η καταλληλότερη λύση.

Για ένα βαθύτερο συρίγγιο που διασχίζει σημαντικό τμήμα του σφιγκτήρα, μπορεί να χρειάζεται Seton, LIFT, προωθητικός κρημνός, FiLaC ή άλλη τεχνική που προστατεύει τον σφιγκτήρα.

Η επιλογή δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο ποια μέθοδος έχει μικρότερη τομή ή χρησιμοποιεί laser, αλλά κυρίως στην ανατομία του συγκεκριμένου συριγγίου.

Υπάρχει κίνδυνος ακράτειας;

Η προστασία των σφιγκτήρων αποτελεί βασικό στόχο της θεραπείας.

Ο κίνδυνος εξαρτάται από:

• το είδος του συριγγίου,
• πόσο από τον σφιγκτήρα διασχίζει,
• την επέμβαση που θα πραγματοποιηθεί,
• προηγούμενες επεμβάσεις,
• την ήδη υπάρχουσα λειτουργία των σφιγκτήρων.

Για αυτό τα πιο σύνθετα συρίγγια χρειάζονται διαφορετική προσέγγιση από ένα απλό επιφανειακό συρίγγιο.

Μπορεί να ξαναεμφανιστεί;

Ναι.

Η υποτροπή είναι δυνατή μετά από οποιαδήποτε τεχνική, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για σύνθετο συρίγγιο με διακλαδώσεις ή όταν υπάρχει υποκείμενη νόσος όπως η νόσος Crohn.

Αν μετά την επέμβαση επανεμφανιστούν πύον, πρήξιμο ή επαναλαμβανόμενα αποστήματα, χρειάζεται νέα αξιολόγηση.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση;

Η ανάρρωση εξαρτάται από την επέμβαση.

Μια απλή συριγγοτομή έχει διαφορετική μετεγχειρητική πορεία από ένα σύνθετο συρίγγιο που αντιμετωπίζεται σε περισσότερα στάδια.

Μετά την επέμβαση μπορεί να υπάρχει:

• πόνος ή ενόχληση,
• μικρή ποσότητα αίματος,
• έκκριση από το τραύμα,
• ανάγκη καθημερινής φροντίδας της περιοχής.

Η διατήρηση μαλακών κενώσεων και η σωστή υγιεινή βοηθούν κατά την περίοδο επούλωσης.

Πότε επιστρέφω στη δουλειά;

Μετά από μικρότερες επεμβάσεις αρκετοί ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν σχετικά γρήγορα στις καθημερινές τους δραστηριότητες.

Ο χρόνος εξαρτάται από τη μέθοδο, την έκταση του συριγγίου, την επούλωση και το είδος της εργασίας.

Περιεδρικό Συρίγγιο στον Βόλο

Η σωστή αντιμετώπιση του περιεδρικού συριγγίου απαιτεί πρώτα να καθοριστεί η ακριβής πορεία του και η σχέση του με τους μυς του πρωκτικού σφιγκτήρα.

Ο Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, Γενικός Χειρουργός στον Βόλο, πραγματοποιεί διάγνωση και χειρουργική αντιμετώπιση περιεδρικών συριγγίων, με επιλογή της κατάλληλης τεχνικής ανάλογα με την ανατομία και την πολυπλοκότητα του συριγγίου.

Αν υπάρχει επίμονη έκκριση πύου, επαναλαμβανόμενο πρήξιμο ή ιστορικό περιεδρικού αποστήματος, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο για αξιολόγηση.

Συχνές Ερωτήσεις για το Περιεδρικό Συρίγγιο

Μπορεί ένα συρίγγιο να κλείσει χωρίς χειρουργείο;

Τα περισσότερα περιεδρικά συρίγγια δεν επουλώνονται οριστικά μόνα τους. Μπορεί να σταματήσει προσωρινά η έκκριση, αλλά το εσωτερικό κανάλι να εξακολουθεί να υπάρχει.

Αν δεν πονάει, χρειάζεται θεραπεία;

Η απουσία πόνου δεν σημαίνει ότι το συρίγγιο έχει θεραπευτεί. Όταν παροχετεύεται συνεχώς, μπορεί να προκαλεί ελάχιστο πόνο. Χρειάζεται αξιολόγηση για να καθοριστεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.

Γιατί ξαναβγαίνει το απόστημα στο ίδιο σημείο;

Ένα επαναλαμβανόμενο απόστημα στο ίδιο σημείο μπορεί να οφείλεται σε συρίγγιο που παραμένει και συνεχίζει να επικοινωνεί με τον πρωκτικό σωλήνα.

Το Seton μένει για πάντα;

Όχι απαραίτητα. Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιείται για ένα διάστημα ώστε να διατηρείται η παροχέτευση και στη συνέχεια ακολουθεί άλλη θεραπεία. Η διάρκεια εξαρτάται από τον τύπο του συριγγίου και τον θεραπευτικό σχεδιασμό.

FiLaC ή συριγγοτομή;

Οι δύο μέθοδοι δεν απευθύνονται απαραίτητα στους ίδιους ασθενείς. Η συριγγοτομή είναι πολύ αποτελεσματική για κατάλληλα απλά συρίγγια, ενώ η FiLaC επιδιώκει να προστατεύσει τον σφιγκτήρα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Η επιλογή γίνεται μετά τη χαρτογράφηση του συριγγίου.

Μπορεί να γίνει ξανά συρίγγιο μετά το χειρουργείο;

Ναι. Υπάρχει πιθανότητα υποτροπής με όλες τις διαθέσιμες τεχνικές. Ο κίνδυνος επηρεάζεται από την ανατομία του συριγγίου, τις διακλαδώσεις, προηγούμενες επεμβάσεις και τυχόν υποκείμενη νόσο.

Πόσο κοστίζει η θεραπεία του περιεδρικού συριγγίου;

Το κόστος εξαρτάται από την πολυπλοκότητα του συριγγίου, τις εξετάσεις που χρειάζονται και τη μέθοδο αντιμετώπισης. Για συγκεκριμένες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Κωνσταντίνο Μαραβέγια, Γενικό Χειρουργό στον Βόλο.