Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του λαιμού και παράγει ορμόνες που επηρεάζουν πολλές λειτουργίες του οργανισμού.
Οι περισσότερες παθήσεις του θυρεοειδούς δεν χρειάζονται χειρουργείο. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις στις οποίες η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί την κατάλληλη επιλογή, όπως ένας ύποπτος όζος, ο καρκίνος του θυρεοειδούς, μια μεγάλη βρογχοκήλη που προκαλεί συμπτώματα ή ορισμένες μορφές υπερθυρεοειδισμού.
Τι είναι ο θυρεοειδής αδένας;
Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας σε σχήμα πεταλούδας που βρίσκεται χαμηλά στο μπροστινό μέρος του λαιμού.
Αποτελείται από δύο λοβούς, έναν δεξιά και έναν αριστερά, οι οποίοι ενώνονται μεταξύ τους με τον ισθμό.
Παράγει τις θυρεοειδικές ορμόνες, οι οποίες συμμετέχουν στη ρύθμιση του μεταβολισμού και επηρεάζουν τη λειτουργία πολλών οργάνων.
Ποιες παθήσεις του θυρεοειδούς μπορεί να χρειαστούν χειρουργείο;
Οι συχνότερες καταστάσεις για τις οποίες μπορεί να εξεταστεί χειρουργική αντιμετώπιση είναι:
- ύποπτοι όζοι του θυρεοειδούς,
- επιβεβαιωμένος καρκίνος θυρεοειδούς,
- μεγάλη βρογχοκήλη,
- πολυοζώδης βρογχοκήλη,
- τοξικός όζος,
- νόσος Graves σε επιλεγμένες περιπτώσεις,
- διόγκωση του θυρεοειδούς που δυσκολεύει την κατάποση ή την αναπνοή.
Η ύπαρξη μιας πάθησης του θυρεοειδούς δεν σημαίνει αυτομάτως ότι απαιτείται επέμβαση.
Τι είναι ο όζος του θυρεοειδούς;
Ο όζος θυρεοειδούς είναι μια εντοπισμένη ανάπτυξη κυττάρων μέσα στον αδένα.
Οι όζοι είναι πολύ συχνοί και η μεγάλη πλειονότητά τους είναι καλοήθεις. Το βασικό ερώτημα όταν εντοπίζεται ένας όζος είναι αν έχει χαρακτηριστικά που δημιουργούν υποψία κακοήθειας και επομένως χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Πολλοί όζοι δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και ανακαλύπτονται τυχαία σε υπερηχογράφημα ή άλλη απεικονιστική εξέταση.
Έχω όζο στον θυρεοειδή. Σημαίνει καρκίνο;
Όχι.
Αυτό είναι ίσως το βασικότερο που θέλει να ξέρει κάποιος όταν του αναφέρουν για πρώτη φορά έναν όζο.
Οι περισσότεροι όζοι είναι καλοήθεις. Η American Thyroid Association αναφέρει ότι περίπου 5–6% των όζων που αξιολογούνται είναι καρκινικοί.
Το αν ένας όζος χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο εξαρτάται μεταξύ άλλων από το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του στο υπερηχογράφημα.
Πώς ελέγχεται ένας όζος;
Βασικό ρόλο έχει το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς.
Με αυτό αξιολογούνται το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του όζου και αποφασίζεται αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Όταν υπάρχει σχετική ένδειξη, μπορεί να πραγματοποιηθεί παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA), ώστε να ληφθούν κύτταρα από τον όζο και να εξεταστούν.
Δεν χρειάζεται κάθε μικρός όζος παρακέντηση ούτε κάθε όζος χειρουργική αφαίρεση.
Πότε ένας όζος χρειάζεται χειρουργείο;
Χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να συζητηθεί όταν:
- η βιοψία δείχνει καρκίνο,
- το αποτέλεσμα είναι ύποπτο για κακοήθεια,
- υπάρχουν αδιευκρίνιστα ευρήματα που χρειάζονται περαιτέρω αντιμετώπιση,
- ένας μεγάλος όζος προκαλεί πίεση ή δυσκολία στην κατάποση,
- ο όζος μεγαλώνει ή εμφανίζει ανησυχητικά χαρακτηριστικά,
- πρόκειται για λειτουργικό όζο που προκαλεί υπερθυρεοειδισμό και έχει επιλεγεί χειρουργική θεραπεία.
Ακόμη και ένας όζος που έχει χαρακτηριστεί καλοήθης μπορεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις να οδηγήσει σε χειρουργική αντιμετώπιση όταν είναι μεγάλος, αυξάνεται ή προκαλεί συμπτώματα.
Τι είναι η βρογχοκήλη;
Βρογχοκήλη ονομάζεται η διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα.
Μπορεί να αφορά ολόκληρο τον αδένα ή να συνυπάρχουν πολλαπλοί όζοι.
Μια μεγάλη βρογχοκήλη μπορεί να προκαλέσει αίσθημα πίεσης στον λαιμό, δυσκολία στην κατάποση ή ακόμη και δυσκολία στην αναπνοή. Σε τέτοιες περιπτώσεις η χειρουργική αφαίρεση μπορεί να αποτελεί θεραπευτική επιλογή.
Πότε χειρουργείται ο καρκίνος του θυρεοειδούς;
Η χειρουργική επέμβαση αποτελεί βασική θεραπεία για τους περισσότερους εντοπισμένους καρκίνους του θυρεοειδούς.
Το σημαντικό όμως είναι ότι δεν χρειάζεται κάθε καρκίνος την ίδια επέμβαση.
Οι νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες της American Thyroid Association έχουν κινηθεί προς πιο εξατομικευμένη έκταση χειρουργείου. Για ορισμένους μικρούς, χαμηλού κινδύνου διαφοροποιημένους καρκίνους που περιορίζονται σε έναν λοβό μπορεί να αρκεί η λοβεκτομή, ενώ μεγαλύτεροι ή πιο εκτεταμένοι όγκοι μπορεί να απαιτούν ολική θυρεοειδεκτομή.
Τι είναι η λοβεκτομή του θυρεοειδούς;
Στη λοβεκτομή αφαιρείται ο ένας από τους δύο λοβούς του θυρεοειδούς.
Μπορεί να επιλεγεί σε συγκεκριμένους όζους ή σε επιλεγμένους καρκίνους που περιορίζονται στον έναν λοβό.
Η επιλογή της μικρότερης επέμβασης, όταν είναι ογκολογικά κατάλληλη, επιτρέπει να διατηρηθεί μέρος του θυρεοειδούς.
Τι είναι η ολική θυρεοειδεκτομή;
Στην ολική θυρεοειδεκτομή αφαιρείται ολόκληρος ο θυρεοειδής αδένας.
Μπορεί να χρειαστεί σε ορισμένες περιπτώσεις καρκίνου, μεγάλης ή πολυοζώδους βρογχοκήλης, υπερθυρεοειδισμού ή άλλης πάθησης όπου υπάρχει ένδειξη αφαίρεσης ολόκληρου του αδένα.
Μετά από ολική θυρεοειδεκτομή απαιτείται λήψη θυρεοειδικής ορμόνης εφ’ όρου ζωής, καθώς ο οργανισμός δεν διαθέτει πλέον θυρεοειδή για να την παράγει.
Θα παίρνω χάπι μετά το χειρουργείο;
Μετά από ολική θυρεοειδεκτομή, ναι. Χρειάζεται καθημερινή θεραπεία υποκατάστασης με θυρεοειδική ορμόνη.
Μετά από λοβεκτομή, ο λοβός που παραμένει μπορεί σε αρκετούς ασθενείς να παράγει επαρκείς ορμόνες. Δεν συμβαίνει όμως σε όλους, επομένως η λειτουργία του θυρεοειδούς παρακολουθείται με εξετάσεις αίματος.
Ποιοι είναι οι βασικοί κίνδυνοι της θυρεοειδεκτομής;
Όπως κάθε επέμβαση, έτσι και η χειρουργική του θυρεοειδούς έχει συγκεκριμένους κινδύνους.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι δομές που βρίσκονται πολύ κοντά στον αδένα, όπως τα παλίνδρομα λαρυγγικά νεύρα, που συμμετέχουν στη λειτουργία των φωνητικών χορδών, και οι παραθυρεοειδείς αδένες, που συμβάλλουν στη ρύθμιση του ασβεστίου.
Για αυτό ο σχεδιασμός της επέμβασης εξαρτάται όχι μόνο από το αν πρέπει να γίνει χειρουργείο, αλλά και από το πόσο θυρεοειδής χρειάζεται πραγματικά να αφαιρεθεί.
Θα αλλάξει η φωνή μου μετά από θυρεοειδεκτομή;
Μπορεί να εμφανιστεί παροδική βραχνάδα ή αλλαγή στη φωνή μετά το χειρουργείο.
Η μόνιμη βλάβη νεύρου που ελέγχει τις φωνητικές χορδές αποτελεί γνωστή αλλά λιγότερο συχνή επιπλοκή της θυρεοειδεκτομής. Η ανατομική σχέση των νεύρων με τον θυρεοειδή είναι ένας από τους λόγους που η επέμβαση απαιτεί προσεκτική χειρουργική τεχνική.
Πόσο διαρκεί η ανάρρωση;
Η ανάρρωση εξαρτάται από την έκταση της επέμβασης, τη γενική κατάσταση του ασθενούς και το αν πρόκειται για λοβεκτομή, ολική θυρεοειδεκτομή ή πιο εκτεταμένη ογκολογική επέμβαση.
Δεν θα έβαζα στη σελίδα μία απόλυτη υπόσχεση τύπου «επιστροφή στη δουλειά σε Χ ημέρες», γιατί δεν ισχύει το ίδιο για όλους.
Ο χειρουργός δίνει συγκεκριμένες οδηγίες μετά την επέμβαση για την περιποίηση της τομής, τη δραστηριότητα, τη φαρμακευτική αγωγή και τον απαραίτητο εργαστηριακό έλεγχο.
Χειρουργική Θυρεοειδούς στον Βόλο
Η ανακάλυψη ενός όζου ή μιας βρογχοκήλης δεν σημαίνει ότι χρειάζεται απαραίτητα χειρουργείο. Πρώτα πρέπει να αξιολογηθούν το υπερηχογράφημα, η λειτουργία του θυρεοειδούς και, όταν υπάρχει ένδειξη, τα αποτελέσματα της παρακέντησης.
Ο Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, Γενικός Χειρουργός στον Βόλο, μπορεί να αξιολογήσει μια ήδη διαγνωσμένη χειρουργική πάθηση του θυρεοειδούς και να καθορίσει, σε συνεργασία με την υπόλοιπη ιατρική ομάδα όπου απαιτείται, αν υπάρχει ένδειξη χειρουργικής αντιμετώπισης και ποια επέμβαση είναι κατάλληλη.
Για αξιολόγηση εξετάσεων ή χειρουργικής ένδειξης μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο.
Συχνές Ερωτήσεις
Έχω όζο στον θυρεοειδή. Πρέπει να χειρουργηθώ;
Όχι απαραίτητα. Οι περισσότεροι όζοι είναι καλοήθεις. Η απόφαση εξαρτάται από το υπερηχογράφημα, το μέγεθος, τα συμπτώματα και, όταν έχει πραγματοποιηθεί, το αποτέλεσμα της FNA.
Πόσο μεγάλος πρέπει να είναι ένας όζος για να αφαιρεθεί;
Δεν υπάρχει ένα μέγεθος που από μόνο του σημαίνει χειρουργείο. Αξιολογούνται παράλληλα τα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά, η κυτταρολογία, η ανάπτυξη του όζου και τα συμπτώματα που προκαλεί.
Αν η παρακέντηση είναι καλοήθης, μπορεί να χρειαστώ χειρουργείο;
Ναι, σε ορισμένες περιπτώσεις. Ένας καλοήθης όζος μπορεί να αφαιρεθεί αν είναι μεγάλος, συνεχίζει να αυξάνεται ή προκαλεί συμπτώματα όπως δυσκολία στην κατάποση.
Η βρογχοκήλη είναι καρκίνος;
Όχι. Η βρογχοκήλη σημαίνει ότι ο θυρεοειδής είναι διογκωμένος και δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση καρκίνου.
Αφαιρείται πάντα ολόκληρος ο θυρεοειδής;
Όχι. Ανάλογα με την πάθηση μπορεί να πραγματοποιηθεί λοβεκτομή ή ολική θυρεοειδεκτομή. Ακόμη και σε επιλεγμένους χαμηλού κινδύνου καρκίνους, οι σύγχρονες οδηγίες επιτρέπουν μικρότερη έκταση χειρουργείου όταν πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια.
Μετά την ολική θυρεοειδεκτομή θα παίρνω χάπι για πάντα;
Ναι. Μετά την αφαίρεση ολόκληρου του θυρεοειδούς χρειάζεται καθημερινή υποκατάσταση της θυρεοειδικής ορμόνης.
Πόσο κοστίζει η επέμβαση θυρεοειδούς;
Το κόστος εξαρτάται από τη διάγνωση, τον προεγχειρητικό έλεγχο και το είδος της επέμβασης — για παράδειγμα αν χρειάζεται λοβεκτομή ή ολική θυρεοειδεκτομή. Για συγκεκριμένη ενημέρωση μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Κωνσταντίνο Μαραβέγια, Γενικό Χειρουργό στον Βόλο.