Ο καρκίνος της σκωληκοειδούς απόφυσης είναι μια σπάνια μορφή καρκίνου που αναπτύσσεται στους ιστούς της σκωληκοειδούς απόφυσης.
Δεν πρόκειται όμως για έναν μόνο τύπο όγκου. Στη σκωληκοειδή απόφυση μπορούν να εμφανιστούν επιθηλιακοί όγκοι, αδενοκαρκινώματα, βλεννώδεις νεοπλασίες και νευροενδοκρινείς όγκοι. Η ακριβής διάγνωση έχει μεγάλη σημασία, γιατί καθορίζει αν αρκεί η αφαίρεση της σκωληκοειδούς ή αν χρειάζεται πιο εκτεταμένη θεραπεία.
Τι είναι ο καρκίνος της σκωληκοειδούς απόφυσης;
Η σκωληκοειδής απόφυση είναι ένας μικρός σωληνοειδής σχηματισμός που βρίσκεται στην αρχή του παχέος εντέρου.
Οι κακοήθεις όγκοι της είναι σπάνιοι και μπορεί να προέρχονται από διαφορετικούς τύπους κυττάρων. Δύο βασικές κατηγορίες που διακρίνει το National Cancer Institute είναι οι επιθηλιακοί και οι νευροενδοκρινείς όγκοι της σκωληκοειδούς.
Η διαφορετική προέλευση σημαίνει ότι δύο ασθενείς με «όγκο στη σκωληκοειδή» μπορεί να χρειάζονται εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση.
Ποιοι όγκοι μπορούν να εμφανιστούν στη σκωληκοειδή απόφυση;
Στη σκωληκοειδή μπορεί να εμφανιστούν, μεταξύ άλλων:
- αδενοκαρκίνωμα,
- βλεννώδεις νεοπλασίες,
- νευροενδοκρινείς όγκοι,
- άλλοι σπανιότεροι ιστολογικοί τύποι.
Οι βλεννώδεις νεοπλασίες έχουν ιδιαίτερη σημασία επειδή μπορούν να παράγουν βλέννη (mucin). Αν η βλέννη και τα νεοπλασματικά κύτταρα εξαπλωθούν μέσα στην κοιλιά, μπορεί να δημιουργηθεί η κατάσταση που ονομάζεται ψευδομύξωμα περιτοναίου (pseudomyxoma peritonei – PMP).
Τι συμπτώματα προκαλεί;
Ο καρκίνος της σκωληκοειδούς μπορεί να μην προκαλεί χαρακτηριστικά συμπτώματα στα αρχικά στάδια.
Όταν υπάρχουν συμπτώματα, μπορεί να εμφανιστούν:
- κοιλιακός πόνος,
- φούσκωμα ή αύξηση της περιμέτρου της κοιλιάς,
- ναυτία ή έμετος,
- αίσθημα ότι κάποιος χορταίνει γρήγορα,
- ψηλαφητή μάζα στην κοιλιά.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτά τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά για καρκίνο της σκωληκοειδούς και μπορούν να εμφανιστούν σε πολλές άλλες παθήσεις.
Μπορεί να μοιάζει με σκωληκοειδίτιδα;
Ναι — και αυτό είναι από τα πιο χρήσιμα πράγματα που πρέπει να εξηγεί η σελίδα.
Αρκετοί όγκοι της σκωληκοειδούς ανακαλύπτονται τυχαία μετά από σκωληκοειδεκτομή.
Ο ασθενής μπορεί να χειρουργηθεί με την αρχική διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας και ο όγκος να διαπιστωθεί στη συνέχεια κατά την ιστολογική εξέταση του χειρουργικού παρασκευάσματος. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα συχνά με μικρούς νευροενδοκρινείς όγκους.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διαδικασία εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο ανακαλύφθηκε η βλάβη.
Μπορεί να χρησιμοποιηθούν εξετάσεις όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία για την αξιολόγηση της σκωληκοειδούς και της κοιλιάς.
Ωστόσο, επειδή η βιοψία της ίδιας της σκωληκοειδούς είναι τεχνικά δύσκολη, η οριστική διάγνωση αρκετές φορές προκύπτει από την ιστολογική εξέταση μετά την αφαίρεσή της.
Αν βρεθεί νεοπλασία, ο παθολογοανατόμος προσδιορίζει τον τύπο και τα χαρακτηριστικά της. Αυτές οι πληροφορίες, μαζί με την έκταση της νόσου, χρησιμοποιούνται για να αποφασιστεί αν χρειάζεται επιπλέον θεραπεία.
Τι γίνεται αν βρεθεί καρκίνος μετά από σκωληκοειδεκτομή;
Δεν σημαίνει αυτόματα ότι χρειάζεται δεύτερο μεγάλο χειρουργείο.
Το επόμενο βήμα εξαρτάται από:
- τον ακριβή τύπο του όγκου,
- το μέγεθός του,
- το σημείο στο οποίο βρισκόταν,
- το βάθος της διήθησης,
- τα όρια της εκτομής,
- την παρουσία ή όχι λεμφαδενικής ή άλλης επέκτασης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η σκωληκοειδεκτομή μπορεί να είναι επαρκής, ενώ σε άλλες μπορεί να χρειάζεται συμπληρωματική χειρουργική αντιμετώπιση.
Αυτός είναι και ο λόγος που το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης πρέπει να αξιολογείται συνολικά και όχι απλώς ως «βρέθηκε ένας όγκος».
Πότε αρκεί η σκωληκοειδεκτομή;
Εξαρτάται κυρίως από τον ιστολογικό τύπο.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι νευροενδοκρινείς όγκοι. Σύμφωνα με το NCI, περίπου το 90% αυτών είναι μικρότεροι από 1 cm και δεν βρίσκονται στη βάση της σκωληκοειδούς· τέτοιοι όγκοι μπορούν να αντιμετωπιστούν με σκωληκοειδεκτομή.
Αυτό όμως δεν μπορεί να γενικευτεί σε όλους τους καρκίνους της σκωληκοειδούς.
Πότε χρειάζεται μεγαλύτερη επέμβαση;
Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να χρειαστεί αφαίρεση τμήματος του δεξιού παχέος εντέρου μαζί με τους αντίστοιχους λεμφαδένες.
Για παράδειγμα, στους ενήλικες με νευροενδοκρινείς όγκους της σκωληκοειδούς μεγαλύτερους από 2 cm, το NCI αναφέρει ως θεραπεία τη δεξιά ημικολεκτομή με λεμφαδενικό καθαρισμό. Για όγκους 1–2 cm η απόφαση είναι πιο σύνθετη και λαμβάνει υπόψη πρόσθετα παθολογοανατομικά χαρακτηριστικά.
Για άλλους ιστολογικούς τύπους ισχύουν διαφορετικά κριτήρια. Επομένως, δεν είναι σωστό να αποφασίζεται η έκταση της επέμβασης μόνο από το μέγεθος του όγκου.
Τι συμβαίνει αν η νόσος έχει εξαπλωθεί στην κοιλιά;
Ορισμένοι όγκοι της σκωληκοειδούς, ιδιαίτερα οι βλεννώδεις, μπορεί να εξαπλωθούν στο περιτόναιο.
Σε επιλεγμένους ασθενείς η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει εκτεταμένη κυτταρομειωτική χειρουργική επέμβαση, με στόχο την αφαίρεση της ορατής νόσου.
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να συνδυαστεί με HIPEC (Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy), δηλαδή χορήγηση θερμαινόμενης χημειοθεραπείας μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Δεν είναι θεραπεία που εφαρμόζεται σε κάθε καρκίνο σκωληκοειδούς. Η ένδειξη εξαρτάται από τον τύπο, την έκταση και τη δυνατότητα χειρουργικής αφαίρεσης της νόσου.
Είναι θεραπεύσιμος ο καρκίνος της σκωληκοειδούς;
Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν ένας όγκος είναι εντοπισμένος και αφαιρείται πλήρως, η πρόγνωση μπορεί να είναι πολύ καλή.
Δεν υπάρχει όμως ένα ποσοστό που να περιγράφει σωστά όλους τους καρκίνους της σκωληκοειδούς.
Η πρόγνωση επηρεάζεται από τον ιστολογικό τύπο, τον βαθμό διαφοροποίησης, το στάδιο, την παρουσία μεταστάσεων και το αν ο όγκος μπορεί να αφαιρεθεί πλήρως.
Καρκίνος Σκωληκοειδούς στον Βόλο
Όταν ένας όγκος της σκωληκοειδούς ανακαλύπτεται σε απεικονιστικό έλεγχο ή στην ιστολογική εξέταση μετά από σκωληκοειδεκτομή, χρειάζεται να αξιολογηθούν ο ακριβής ιστολογικός τύπος και η έκταση της νόσου πριν αποφασιστεί το επόμενο βήμα.
Ο Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, Γενικός Χειρουργός στον Βόλο, μπορεί να αξιολογήσει τα ευρήματα και να καθορίσει τη χειρουργική προσέγγιση ή την ανάγκη περαιτέρω ογκολογικής διερεύνησης και αντιμετώπισης.
Για αξιολόγηση των εξετάσεων ή της ιστολογικής έκθεσης μετά από σκωληκοειδεκτομή, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο.
Συχνές Ερωτήσεις για τον Καρκίνο της Σκωληκοειδούς
Είναι συχνός ο καρκίνος της σκωληκοειδούς;
Όχι. Είναι ένας σπάνιος καρκίνος. Το NCI αναφέρει ότι ιστορικά η επίπτωσή του στις ΗΠΑ έχει υπολογιστεί περίπου σε 1–2 περιπτώσεις ανά εκατομμύριο ανθρώπους τον χρόνο, αν και νεότερα δεδομένα δείχνουν αύξηση των διαγνώσεων.
Μπορεί να βρεθεί τυχαία μετά από σκωληκοειδίτιδα;
Ναι. Αυτός είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους ανακαλύπτονται όγκοι της σκωληκοειδούς. Η οριστική διάγνωση μπορεί να προκύψει από την ιστολογική εξέταση μετά τη σκωληκοειδεκτομή.
Αν βρεθεί όγκος στη σκωληκοειδή, σημαίνει ότι χρειάζομαι δεύτερο χειρουργείο;
Όχι απαραίτητα. Σε ορισμένους όγκους η σκωληκοειδεκτομή αρκεί, ενώ σε άλλους χρειάζεται μεγαλύτερη εκτομή. Η απόφαση εξαρτάται από τον ιστολογικό τύπο, το μέγεθος, τα χειρουργικά όρια, τη διήθηση και την έκταση της νόσου.
Είναι όλοι οι όγκοι της σκωληκοειδούς ίδιοι;
Όχι. Υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες, όπως επιθηλιακοί, βλεννώδεις και νευροενδοκρινείς όγκοι, με διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και θεραπεία.
Τι είναι το ψευδομύξωμα περιτοναίου;
Είναι μια κατάσταση κατά την οποία συσσωρεύεται βλεννώδες υλικό μέσα στην κοιλιά. Μπορεί να σχετίζεται με βλεννώδεις νεοπλασίες της σκωληκοειδούς που έχουν διασπαρεί στο περιτόναιο.
Τι είναι η HIPEC;
Είναι η χορήγηση θερμαινόμενης χημειοθεραπείας απευθείας μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις καρκίνου της σκωληκοειδούς με περιτοναϊκή νόσο και δεν αποτελεί θεραπεία για κάθε ασθενή.
Πόσο κοστίζει η αντιμετώπιση;
Δεν υπάρχει ένα σταθερό κόστος, καθώς η αντιμετώπιση μπορεί να κυμαίνεται από μια ήδη πραγματοποιηθείσα σκωληκοειδεκτομή και παρακολούθηση έως πιο σύνθετη χειρουργική ή ογκολογική θεραπεία. Για την αξιολόγηση της συγκεκριμένης περίπτωσης μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Κωνσταντίνο Μαραβέγια, Γενικό Χειρουργό στον Βόλο.