Οι σπίλοι, γνωστοί ως ελιές, και τα θηλώματα είναι πολύ συχνές δερματικές βλάβες. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθεις και δεν χρειάζονται θεραπεία.
Μια βλάβη μπορεί όμως να χρειάζεται αφαίρεση επειδή τραυματίζεται συχνά, ενοχλεί στην καθημερινότητα ή για αισθητικούς λόγους. Διαφορετική αντιμετώπιση χρειάζεται όταν ένας σπίλος παρουσιάζει ύποπτες αλλαγές, καθώς τότε πρέπει πρώτα να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κακοήθειας.
Τι είναι οι σπίλοι;
Οι σπίλοι είναι μικρές βλάβες του δέρματος που δημιουργούνται από συγκέντρωση μελανοκυττάρων.
Μπορεί να είναι επίπεδοι ή υπερυψωμένοι και να έχουν διαφορετικό χρώμα, από ανοιχτό καφέ έως πολύ σκούρο. Οι περισσότεροι είναι καλοήθεις και παραμένουν χωρίς σημαντικές αλλαγές για πολλά χρόνια.
Η παρουσία μιας ελιάς από μόνη της δεν αποτελεί λόγο αφαίρεσης.
Πότε πρέπει να ελέγξω μια ελιά;
Ένας σπίλος χρειάζεται αξιολόγηση όταν:
- αλλάζει μέγεθος,
- αλλάζει σχήμα,
- αποκτά διαφορετικό ή ανομοιόμορφο χρώμα,
- εμφανίζει ακανόνιστα όρια,
- προκαλεί επίμονο κνησμό ή πόνο,
- αιμορραγεί ή δημιουργεί κρούστα,
- διαφέρει αισθητά από τους υπόλοιπους σπίλους,
- εμφανίζεται ως νέα ασυνήθιστη βλάβη και δεν υποχωρεί.
Οι αλλαγές αυτές δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο του δέρματος, αλλά αποτελούν λόγο για ιατρικό έλεγχο.
Τι είναι ο κανόνας ABCDE για τις ελιές;
Ο κανόνας ABCDE βοηθά στην αναγνώριση χαρακτηριστικών ενός σπίλου που μπορεί να χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο:
- A – Asymmetry: ασυμμετρία,
- B – Border: ακανόνιστα όρια,
- C – Color: ανομοιομορφία στο χρώμα,
- D – Diameter: μεγάλη διάμετρος,
- E – Evolving: αλλαγή της βλάβης με την πάροδο του χρόνου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξέλιξη. Μια ελιά που αρχίζει να αλλάζει δεν πρέπει να αγνοείται.
Είναι κάθε μεγάλη ή σκούρα ελιά επικίνδυνη;
Όχι.
Υπάρχουν μεγάλοι ή σκουρόχρωμοι σπίλοι που είναι απολύτως καλοήθεις. Αντίστοιχα, μια ύποπτη βλάβη δεν είναι απαραίτητο να είναι πολύ μεγάλη ή πολύ σκούρα.
Για αυτό η αξιολόγηση δεν γίνεται με βάση ένα μόνο χαρακτηριστικό. Εξετάζεται συνολικά η μορφή της βλάβης και ιδιαίτερα αν έχει παρουσιάσει πρόσφατες αλλαγές.
Τι είναι τα θηλώματα;
Τα θηλώματα του δέρματος είναι συνήθως μικρές, μαλακές και καλοήθεις προσεκβολές που προεξέχουν από την επιφάνειά του.
Εμφανίζονται συχνά σε περιοχές όπου υπάρχει τριβή, όπως:
- ο λαιμός,
- οι μασχάλες,
- κάτω από το στήθος,
- οι βουβωνικές πτυχές,
- άλλες πτυχές του σώματος.
Μπορεί να είναι στο χρώμα του δέρματος ή πιο σκούρα.
Είναι τα θηλώματα επικίνδυνα;
Τα συνηθισμένα δερματικά θηλώματα είναι καλοήθη και συνήθως δεν προκαλούν πρόβλημα.
Μπορεί όμως να ενοχλούν όταν τρίβονται στα ρούχα, στα κοσμήματα ή κατά το ξύρισμα. Μερικές φορές τραυματίζονται και αιμορραγούν.
Αν μια βλάβη που θεωρείτε θήλωμα μεγαλώνει, πονάει, αιμορραγεί ή αλλάζει εμφάνιση, χρειάζεται έλεγχο ώστε να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται πράγματι για καλοήθη βλάβη.
Είναι το ίδιο τα θηλώματα και οι μυρμηγκιές;
Όχι.
Ο όρος «θήλωμα» χρησιμοποιείται συχνά από τους ασθενείς για μικρές μαλακές προσεκβολές του δέρματος, ενώ οι μυρμηγκιές είναι διαφορετικές βλάβες και συνήθως έχουν πιο σκληρή και τραχιά επιφάνεια.
Επειδή διαφορετικές δερματικές βλάβες μπορεί να μοιάζουν μεταξύ τους, η σωστή αναγνώριση προηγείται της αφαίρεσης.
Πότε αφαιρείται ένας σπίλος;
Ένας σπίλος μπορεί να αφαιρεθεί όταν:
- υπάρχουν ύποπτα χαρακτηριστικά και χρειάζεται ιστολογική εξέταση,
- τραυματίζεται επανειλημμένα,
- βρίσκεται σε σημείο που προκαλεί συνεχή ενόχληση,
- υπάρχει άλλος ιατρικός λόγος,
- ο ασθενής επιθυμεί την αφαίρεσή του για αισθητικούς λόγους, εφόσον έχει προηγηθεί κατάλληλη αξιολόγηση.
Η μέθοδος αφαίρεσης εξαρτάται από το είδος της βλάβης και τον λόγο για τον οποίο αφαιρείται.
Πώς αφαιρείται μια ελιά;
Όταν απαιτείται πλήρης χειρουργική αφαίρεση, ο σπίλος αφαιρείται συνήθως με τοπική αναισθησία.
Η βλάβη αφαιρείται χειρουργικά και, ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της, το τραύμα μπορεί να κλείσει με ράμματα.
Όταν υπάρχει υποψία μελανώματος, η σωστή αξιολόγηση και ιστολογική εξέταση έχουν ιδιαίτερη σημασία. Οι ύποπτες μελαγχρωματικές βλάβες πρέπει να αντιμετωπίζονται με τρόπο που επιτρέπει την αξιόπιστη ιστολογική διάγνωση.
Χρειάζεται ιστολογική εξέταση μετά την αφαίρεση;
Όταν ένας σπίλος αφαιρείται επειδή υπάρχει διαγνωστική αμφιβολία ή υποψία κακοήθειας, η ιστολογική εξέταση είναι απαραίτητη για να διαπιστωθεί με βεβαιότητα η φύση της βλάβης.
Η εμφάνιση μιας ελιάς μπορεί να δημιουργήσει υποψίες, αλλά η οριστική διάγνωση ύποπτης βλάβης βασίζεται στην εξέταση του ιστού.
Μπορεί μια ύποπτη ελιά να αφαιρεθεί με laser;
Όταν υπάρχει υποψία μελανώματος, προτεραιότητα έχει η σωστή διάγνωση και η δυνατότητα ιστολογικής εξέτασης.
Για αυτό μια ύποπτη μελαγχρωματική βλάβη δεν πρέπει απλώς να καταστρέφεται αισθητικά χωρίς προηγούμενη κατάλληλη αξιολόγηση. Η εκτίμηση της βλάβης καθορίζει αν χρειάζεται χειρουργική αφαίρεση και ιστολογικός έλεγχος.
Πώς αφαιρούνται τα θηλώματα;
Τα καλοήθη θηλώματα μπορούν να αφαιρεθούν με διαφορετικές τεχνικές ανάλογα με τον αριθμό, το μέγεθος και τη θέση τους.
Οι μέθοδοι μπορεί να περιλαμβάνουν:
- χειρουργική αφαίρεση,
- διαθερμία ή καυτηριασμό,
- κρυοθεραπεία,
- άλλες κατάλληλες μεθόδους καταστροφής της βλάβης.
Η επιλογή γίνεται αφού πρώτα επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για καλοήθη βλάβη.
Πονάει η αφαίρεση;
Όταν απαιτείται χειρουργική αφαίρεση, χρησιμοποιείται τοπική αναισθησία.
Ο ασθενής μπορεί να αισθανθεί το αρχικό τσίμπημα της αναισθησίας, αλλά κατά την αφαίρεση η περιοχή είναι αναισθητοποιημένη. Μετά την επέμβαση μπορεί να υπάρχει ήπια ενόχληση στην περιοχή για μικρό χρονικό διάστημα.
Μένει σημάδι μετά την αφαίρεση;
Κάθε επέμβαση στο δέρμα μπορεί να αφήσει κάποιο σημάδι.
Η τελική ουλή εξαρτάται από:
- το μέγεθος της βλάβης,
- το βάθος της,
- τη θέση της,
- τη μέθοδο αφαίρεσης,
- τον τρόπο επούλωσης του δέρματος.
Η ουλή συνήθως αλλάζει και ωριμάζει σταδιακά μετά την επέμβαση.
Μπορώ να αφαιρέσω μόνος μου ένα θήλωμα;
Όχι.
Το κόψιμο, το δέσιμο ή η καυτηρίαση μιας δερματικής βλάβης στο σπίτι μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία, λοίμωξη ή ουλή. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος μια βλάβη που μοιάζει με απλό θήλωμα να μην έχει αναγνωριστεί σωστά.
Αφαίρεση Σπίλων και Θηλωμάτων στον Βόλο
Οι περισσότεροι σπίλοι και τα θηλώματα είναι καλοήθεις βλάβες. Πριν από οποιαδήποτε αφαίρεση όμως πρέπει να αξιολογείται η μορφή της βλάβης και ο λόγος για τον οποίο πρόκειται να αφαιρεθεί.
Ο Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, Γενικός Χειρουργός στον Βόλο, πραγματοποιεί αξιολόγηση και χειρουργική αφαίρεση δερματικών βλαβών όπου υπάρχει σχετική ένδειξη.
Αν ένας σπίλος έχει αλλάξει εμφάνιση ή μια δερματική βλάβη αιμορραγεί, μεγαλώνει ή σας ενοχλεί, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο για αξιολόγηση.
Συχνές Ερωτήσεις για Σπίλους και Θηλώματα
Πρέπει να αφαιρούνται όλες οι ελιές;
Όχι. Οι περισσότεροι σπίλοι είναι καλοήθεις και δεν χρειάζονται αφαίρεση. Αφαιρούνται όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη, επαναλαμβανόμενος τραυματισμός ή αισθητικός λόγος μετά από κατάλληλη αξιολόγηση.
Αν μια ελιά αιμορραγεί σημαίνει ότι είναι καρκίνος;
Όχι απαραίτητα. Μπορεί να έχει τραυματιστεί από ρούχα, ξύρισμα ή τριβή. Αν όμως αιμορραγεί χωρίς προφανή τραυματισμό ή παρουσιάζει και άλλες αλλαγές, χρειάζεται έλεγχο.
Αν κόψω κατά λάθος μια ελιά μπορεί να γίνει καρκίνος;
Ο τραυματισμός μιας ελιάς δεν τη μετατρέπει σε καρκίνο. Αν όμως η βλάβη τραυματίζεται επανειλημμένα ή δεν επουλώνεται φυσιολογικά, πρέπει να εξεταστεί.
Ξαναβγαίνει μια ελιά μετά την αφαίρεση;
Αν μια βλάβη αφαιρεθεί πλήρως, συνήθως δεν επανεμφανίζεται στο ίδιο σημείο. Αν έχει παραμείνει τμήμα της, μπορεί να παρουσιαστεί ξανά μελάγχρωση ή ανάπτυξη ιστού και τότε χρειάζεται επανεκτίμηση.
Τα θηλώματα μπορούν να ξαναβγούν;
Ένα θήλωμα που έχει αφαιρεθεί συνήθως δεν επανεμφανίζεται, αλλά μπορεί να δημιουργηθούν νέα θηλώματα σε άλλα σημεία του σώματος.
Πρέπει να κάνω ιστολογική εξέταση σε μια ελιά που αφαιρέθηκε;
Όταν υπάρχει ύποπτος σπίλος ή διαγνωστική αμφιβολία, η ιστολογική εξέταση είναι απαραίτητη για την οριστική διάγνωση.
Πόσο κοστίζει η αφαίρεση σπίλου ή θηλώματος;
Το κόστος εξαρτάται από τον αριθμό, το μέγεθος και τη θέση των βλαβών, τη μέθοδο αφαίρεσης και το αν απαιτείται ιστολογική εξέταση. Για συγκεκριμένες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Κωνσταντίνο Μαραβέγια, Γενικό Χειρουργό στον Βόλο.