Οι παθήσεις του δέρματος και των μαλακών μορίων περιλαμβάνουν ένα μεγάλο εύρος καλοήθων και κακοήθων βλαβών. Σε αυτές ανήκουν τα λιπώματα, οι κύστεις, οι σπίλοι, αλλά και δερματικοί καρκίνοι που χρειάζονται διαφορετική και πιο εξειδικευμένη αντιμετώπιση.
Πολλές μικρές καλοήθεις βλάβες μπορούν να αφαιρεθούν χειρουργικά με τοπική αναισθησία και ο ασθενής να επιστρέψει στο σπίτι την ίδια ημέρα. Η αντιμετώπιση όμως δεν είναι ίδια για όλες τις παθήσεις και καθορίζεται αφού πρώτα γίνει σωστή διάγνωση.
Είσφρυση Όνυχος – Νύχι που Μπαίνει στο Δέρμα
Η είσφρυση όνυχος συμβαίνει όταν το άκρο του νυχιού εισχωρεί στο δέρμα που το περιβάλλει. Εμφανίζεται συχνότερα στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού.
Μπορεί να προκαλέσει:
- πόνο,
- κοκκινίλα,
- πρήξιμο,
- ευαισθησία,
- φλεγμονή,
- έκκριση ή πύον όταν υπάρχει λοίμωξη.
Σε ήπιες περιπτώσεις μπορεί να αρκεί συντηρητική αντιμετώπιση. Όταν όμως το πρόβλημα επιμένει ή υποτροπιάζει, μπορεί να χρειαστεί αφαίρεση του τμήματος του νυχιού που προκαλεί το πρόβλημα και αντιμετώπιση της αντίστοιχης μήτρας ώστε να περιοριστεί η πιθανότητα επανεμφάνισης.
Σμηγματογόνος Κύστη
Ο όρος σμηγματογόνος κύστη χρησιμοποιείται συχνά για κύστεις που σχηματίζονται κάτω από το δέρμα, όπως οι επιδερμοειδείς κύστεις.
Συνήθως εμφανίζονται ως ένα στρογγυλό εξόγκωμα που μεγαλώνει αργά και μπορεί να παραμένει ανώδυνο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αν παρουσιάσει φλεγμονή μπορεί να εμφανιστούν:
- πόνος,
- κοκκινίλα,
- πρήξιμο,
- έκκριση υλικού,
- δημιουργία αποστήματος.
Όταν χρειάζεται οριστική αφαίρεση, στόχος είναι να αφαιρεθεί ολόκληρη η κύστη μαζί με το τοίχωμά της ώστε να μειωθεί η πιθανότητα υποτροπής.
Σπίλος – Ελιά
Οι σπίλοι, γνωστοί ως ελιές, είναι πολύ συχνές δερματικές βλάβες και στη μεγάλη πλειονότητά τους είναι καλοήθεις.
Ένας σπίλος χρειάζεται αξιολόγηση όταν:
- αλλάζει μέγεθος,
- αλλάζει σχήμα ή χρώμα,
- αποκτά ακανόνιστα όρια,
- παρουσιάζει διαφορετικά χρώματα,
- αιμορραγεί χωρίς προφανή λόγο,
- αλλάζει αισθητά μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Ένας σπίλος μπορεί επίσης να αφαιρεθεί όταν τραυματίζεται επανειλημμένα ή υπάρχει άλλος ιατρικός λόγος.
Όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας, η βλάβη πρέπει να αφαιρεθεί με τρόπο που επιτρέπει την ιστολογική εξέταση.
Κονδυλώματα
Τα κονδυλώματα προκαλούνται από συγκεκριμένους τύπους του ιού HPV και εμφανίζονται συνήθως στην περιοχή των γεννητικών οργάνων ή γύρω από τον πρωκτό.
Η θεραπεία τους εξαρτάται από:
- τον αριθμό,
- το μέγεθος,
- τη θέση,
- την έκταση των βλαβών.
Δεν αντιμετωπίζονται όλα τα κονδυλώματα με χειρουργική εκτομή. Ανάλογα με την περίπτωση μπορούν να χρησιμοποιηθούν τοπικές θεραπείες, κρυοθεραπεία, διαθερμία, laser ή χειρουργική αφαίρεση.
Η αφαίρεση των ορατών βλαβών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει εξαλειφθεί ο HPV από τον οργανισμό, γι’ αυτό είναι δυνατή η επανεμφάνισή τους.
Λίπωμα
Το λίπωμα είναι μια καλοήθης μάζα λιπώδους ιστού που αναπτύσσεται κάτω από το δέρμα.
Συνήθως είναι:
- μαλακό,
- κινητό,
- ανώδυνο,
- αργής ανάπτυξης.
Δεν χρειάζεται κάθε λίπωμα να αφαιρείται.
Χειρουργική αφαίρεση μπορεί να εξεταστεί όταν μεγαλώνει, προκαλεί πόνο ή πίεση, ενοχλεί στην καθημερινότητα ή όταν υπάρχουν χαρακτηριστικά που δημιουργούν αμφιβολία για τη φύση της μάζας.
Μια μάζα που μεγαλώνει γρήγορα, είναι βαθιά, σκληρή ή ασυνήθιστα μεγάλη χρειάζεται σωστή αξιολόγηση πριν θεωρηθεί απλώς λίπωμα.
Μελάνωμα
Το μελάνωμα είναι κακοήθης όγκος που αναπτύσσεται από τα μελανοκύτταρα του δέρματος.
Μπορεί να εμφανιστεί πάνω σε έναν υπάρχοντα σπίλο ή ως καινούργια δερματική βλάβη.
Σημάδια που χρειάζονται έλεγχο περιλαμβάνουν:
- ασυμμετρία,
- ακανόνιστα όρια,
- ανομοιομορφία στο χρώμα,
- μεταβολή στο μέγεθος,
- αλλαγές στην εμφάνιση μιας ελιάς με την πάροδο του χρόνου.
Όταν υπάρχει υποψία μελανώματος, η βλάβη αφαιρείται κατάλληλα και εξετάζεται ιστολογικά.
Αν επιβεβαιωθεί η διάγνωση, η περαιτέρω χειρουργική αντιμετώπιση καθορίζεται κυρίως από το πάχος και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του μελανώματος. Μπορεί να χρειαστεί ευρύτερη εκτομή γύρω από το σημείο και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, έλεγχος του λεμφαδένα φρουρού.
Βασικοκυτταρικό Καρκίνωμα
Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ο συχνότερος τύπος καρκίνου του δέρματος.
Αναπτύσσεται συνήθως αργά και δίνει πολύ σπάνια μεταστάσεις, αλλά μπορεί να προκαλέσει σημαντική τοπική καταστροφή αν παραμείνει χωρίς θεραπεία.
Μπορεί να μοιάζει με:
- μικρό γυαλιστερό ογκίδιο,
- πληγή που δεν κλείνει,
- σημείο που αιμορραγεί και επουλώνεται επανειλημμένα,
- ερυθρή ή λεπιδώδη περιοχή του δέρματος.
Η χειρουργική αφαίρεση αποτελεί μία από τις βασικές επιλογές αντιμετώπισης, με στόχο την πλήρη αφαίρεση του όγκου και τον έλεγχο των χειρουργικών ορίων.
Ακανθοκυτταρικό Καρκίνωμα
Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα είναι επίσης συχνός καρκίνος του δέρματος.
Μπορεί να εμφανιστεί ως:
- σκληρό ογκίδιο,
- πληγή που δεν επουλώνεται,
- βλάβη με κρούστα,
- περιοχή που αιμορραγεί,
- ταχέως αναπτυσσόμενη δερματική αλλοίωση.
Σε αντίθεση με το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, έχει μεγαλύτερη δυνατότητα επέκτασης σε λεμφαδένες ή άλλα σημεία, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου.
Η χειρουργική αφαίρεση γίνεται με κατάλληλα όρια και ακολουθεί ιστολογικός έλεγχος.
Σάρκωμα Μαλακών Μορίων
Το σάρκωμα μαλακών μορίων είναι μια σπάνια μορφή καρκίνου που μπορεί να αναπτυχθεί σε λίπος, μύες, αγγεία, νεύρα και άλλους συνδετικούς ιστούς.
Συχνά εμφανίζεται αρχικά ως μια μάζα που μπορεί να μην πονάει.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν μια μάζα:
- μεγαλώνει,
- βρίσκεται βαθύτερα από το δέρμα,
- είναι μεγάλη,
- είναι σκληρή ή καθηλωμένη,
- επανεμφανίζεται μετά από προηγούμενη αφαίρεση.
Μια ύποπτη μάζα μαλακών μορίων δεν πρέπει να αφαιρείται σαν ένα απλό λίπωμα χωρίς προηγούμενο σχεδιασμό. Μπορεί να απαιτείται απεικονιστικός έλεγχος και κατάλληλη βιοψία πριν αποφασιστεί η οριστική επέμβαση.
Πώς γίνεται η αφαίρεση μιας δερματικής βλάβης;
Πολλές μικρές και επιφανειακές καλοήθεις βλάβες μπορούν να αφαιρεθούν με τοπική αναισθησία.
Η περιοχή αναισθητοποιείται, η βλάβη αφαιρείται και το τραύμα κλείνει με την κατάλληλη τεχνική.
Ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της βλάβης μπορεί να γίνει απλή συρραφή ή διαφορετική τεχνική αποκατάστασης ώστε να επιτευχθεί σωστό λειτουργικό και αισθητικό αποτέλεσμα.
Ο ασθενής συνήθως επιστρέφει στο σπίτι την ίδια ημέρα.
Στέλνεται η βλάβη για βιοψία;
Όταν πραγματοποιείται χειρουργική αφαίρεση βλάβης για την οποία χρειάζεται ιστολογική ταυτοποίηση, το παρασκεύασμα αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση.
Η εξέταση μπορεί να δείξει:
- τον ακριβή τύπο της βλάβης,
- αν είναι καλοήθης ή κακοήθης,
- χαρακτηριστικά που επηρεάζουν την περαιτέρω αντιμετώπιση,
- αν τα χειρουργικά όρια είναι ελεύθερα, όταν αυτό έχει σημασία.
Η ιστολογική εξέταση είναι ιδιαίτερα σημαντική στις ύποπτες και κακοήθεις βλάβες.
Χρειάζεται πάντα γενική αναισθησία;
Όχι.
Πολλές μικρές βλάβες δέρματος και υποδόριου ιστού αφαιρούνται με τοπική αναισθησία χωρίς να απαιτείται νοσηλεία.
Μεγαλύτερες ή βαθύτερες βλάβες και επεμβάσεις που απαιτούν πιο εκτεταμένη αποκατάσταση μπορεί να χρειάζονται διαφορετικό είδος αναισθησίας.
Πονάει η αφαίρεση;
Κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης με τοπική αναισθησία ο ασθενής δεν πρέπει να αισθάνεται χειρουργικό πόνο στην περιοχή.
Μετά την υποχώρηση της αναισθησίας μπορεί να υπάρχει ήπιος πόνος, ευαισθησία ή αίσθημα τραβήγματος, ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της επέμβασης.
Θα μείνει ουλή;
Κάθε χειρουργική τομή αφήνει κάποιο βαθμό ουλής.
Η τελική εμφάνιση επηρεάζεται από:
- το μέγεθος και τη θέση της βλάβης,
- την έκταση της αφαίρεσης,
- την τεχνική σύγκλεισης,
- τον τρόπο επούλωσης του δέρματος,
- την προδιάθεση του ασθενούς για έντονες ουλές.
Όταν χρειάζεται μεγαλύτερη αφαίρεση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατάλληλη τεχνική αποκατάστασης του ελλείμματος.
Πότε πρέπει να ελεγχθεί ένα εξόγκωμα ή μια βλάβη;
Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται ιδιαίτερα όταν μια βλάβη:
- μεγαλώνει γρήγορα,
- αλλάζει μορφή ή χρώμα,
- αιμορραγεί,
- δημιουργεί πληγή που δεν κλείνει,
- είναι σκληρή ή καθηλωμένη,
- βρίσκεται βαθιά,
- προκαλεί επίμονο πόνο,
- επανεμφανίζεται μετά από προηγούμενη αφαίρεση.
Δεν είναι ασφαλές να θεωρείται κάθε εξόγκωμα «κύστη» ή «λίπωμα» χωρίς εξέταση.
Παθήσεις Δέρματος και Μαλακών Μορίων στον Βόλο
Η αντιμετώπιση μιας δερματικής ή υποδόριας βλάβης ξεκινά με τη σωστή αναγνώρισή της. Μια απλή κύστη ή ένα λίπωμα χρειάζονται διαφορετική προσέγγιση από μια ύποπτη μελαγχρωματική βλάβη ή μια μάζα μαλακών μορίων.
Ο Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, Γενικός Χειρουργός στον Βόλο, πραγματοποιεί χειρουργική αξιολόγηση και αφαίρεση επιλεγμένων παθήσεων του δέρματος και των μαλακών μορίων, με τοπική αναισθησία όπου αυτό είναι κατάλληλο και ιστολογικό έλεγχο όταν απαιτείται.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορώ να αφαιρέσω ένα λίπωμα ή μια κύστη στο ιατρείο;
Πολλές μικρές και επιφανειακές βλάβες μπορούν να αφαιρεθούν με τοπική αναισθησία χωρίς να απαιτείται παραμονή στο νοσοκομείο. Αυτό αποφασίζεται αφού προηγηθεί εξέταση.
Πρέπει να αφαιρείται κάθε σπίλος;
Όχι. Οι περισσότεροι σπίλοι είναι καλοήθεις και δεν χρειάζονται αφαίρεση. Αφαίρεση μπορεί να χρειαστεί όταν υπάρχουν ύποπτες αλλαγές, επαναλαμβανόμενος τραυματισμός ή άλλη συγκεκριμένη ένδειξη.
Μπορώ να αφαιρέσω μια ύποπτη ελιά με laser;
Όταν υπάρχει υποψία μελανώματος ή άλλης κακοήθειας, προτεραιότητα είναι η σωστή διάγνωση και η δυνατότητα ιστολογικής εξέτασης. Η απλή καταστροφή της βλάβης με laser δεν αποτελεί την κατάλληλη προσέγγιση σε μια ύποπτη ελιά.
Αν μια κύστη σπάσει, έχει θεραπευτεί;
Όχι απαραίτητα. Αν παραμένει το τοίχωμα της κύστης, μπορεί να ξαναγεμίσει ή να παρουσιάσει νέα φλεγμονή.
Κάθε εξόγκωμα κάτω από το δέρμα είναι λίπωμα;
Όχι. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές αιτίες για μια υποδόρια μάζα. Μια βλάβη που μεγαλώνει, είναι βαθιά, σκληρή ή έχει άλλα ασυνήθιστα χαρακτηριστικά χρειάζεται αξιολόγηση πριν αφαιρεθεί.
Πότε μπορώ να επιστρέψω στη δουλειά μετά από μια μικρή αφαίρεση;
Μετά από μικρές επεμβάσεις με τοπική αναισθησία, πολλοί ασθενείς επιστρέφουν γρήγορα στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Ο χρόνος εξαρτάται από τη θέση και το μέγεθος της τομής και από το είδος της εργασίας.
Πόσο κοστίζει η αφαίρεση μιας δερματικής βλάβης;
Το κόστος εξαρτάται από το είδος, το μέγεθος και τη θέση της βλάβης, την επέμβαση που απαιτείται και την ανάγκη ιστολογικής εξέτασης. Για συγκεκριμένες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Κωνσταντίνο Μαραβέγια, Γενικό Χειρουργό στον Βόλο.