Η μαστοδυνία ή μασταλγία είναι ο πόνος ή η ενόχληση στον έναν ή και στους δύο μαστούς. Μπορεί να είναι ήπια ή έντονη, να εμφανίζεται σε συγκεκριμένο σημείο ή να αφορά μεγαλύτερη περιοχή του μαστού.
Είναι ένα πολύ συχνό σύμπτωμα και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν οφείλεται σε καρκίνο του μαστού. Παρόλα αυτά, ένας πόνος που επιμένει ή συνοδεύεται από κάποιο άλλο εύρημα χρειάζεται έλεγχο ώστε να διαπιστωθεί η αιτία του.
Τι είναι η μαστοδυνία;
Μαστοδυνία ονομάζουμε τον πόνο στον μαστό. Μπορεί επίσης να συναντήσετε τον όρο μασταλγία, ο οποίος περιγράφει το ίδιο σύμπτωμα.
Ο πόνος μπορεί να:
- εμφανίζεται στον έναν ή και στους δύο μαστούς,
- είναι διάχυτος ή να εντοπίζεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο,
- είναι συνεχής ή να εμφανίζεται κατά διαστήματα,
- μοιάζει με βάρος, κάψιμο, ευαισθησία ή τράβηγμα,
- επεκτείνεται προς τη μασχάλη.
Μάλιστα, ένας πόνος που γίνεται αντιληπτός ως πόνος του μαστού μπορεί μερικές φορές να προέρχεται από τους μύες, τις αρθρώσεις ή το θωρακικό τοίχωμα και όχι από τον ίδιο τον μαστό.
Γιατί πονάει το στήθος;
Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες.
Στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας μία από τις συχνότερες είναι οι ορμονικές μεταβολές του εμμηνορροϊκού κύκλου.
Άλλες πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:
- εγκυμοσύνη,
- θηλασμό,
- ορμονικές μεταβολές κατά την εμμηνόπαυση,
- ορισμένα φάρμακα,
- μαστίτιδα ή απόστημα,
- καλοήθεις παθήσεις του μαστού,
- προηγούμενο χειρουργείο,
- τραυματισμό,
- μυοσκελετικό πόνο από τον θώρακα, τον αυχένα, την πλάτη ή τον ώμο.
Η σωστή αντιμετώπιση επομένως εξαρτάται από το τι προκαλεί τον πόνο.
Γιατί πονάει το στήθος πριν την περίοδο;
Πρόκειται για μια πολύ συχνή μορφή μαστοδυνίας.
Ο κυκλικός πόνος συνδέεται με τον εμμηνορροϊκό κύκλο και συνήθως:
- ξεκινά τις ημέρες ή έως περίπου δύο εβδομάδες πριν από την περίοδο,
- γίνεται πιο έντονος πριν την έμμηνο ρύση,
- μειώνεται όταν ξεκινήσει ή ολοκληρωθεί η περίοδος,
- αφορά συχνά και τους δύο μαστούς.
Μπορεί να υπάρχει παράλληλα αίσθημα βάρους, τάσης ή αυξημένης ευαισθησίας.
Τι είναι η μη κυκλική μαστοδυνία;
Η μη κυκλική μαστοδυνία δεν ακολουθεί το μοτίβο της περιόδου.
Ο πόνος μπορεί να είναι συνεχής ή να εμφανίζεται σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και μπορεί να εντοπίζεται περισσότερο σε έναν μαστό ή σε συγκεκριμένη περιοχή.
Σε αυτές τις περιπτώσεις εξετάζονται άλλες πιθανές αιτίες, όπως μια καλοήθης πάθηση του μαστού, προηγούμενος τραυματισμός ή χειρουργείο, φάρμακα ή ακόμη και πόνος που προέρχεται από το θωρακικό τοίχωμα.
Η μαστοδυνία σημαίνει καρκίνο του μαστού;
Συνήθως όχι.
Ο καρκίνος του μαστού δεν προκαλεί συνήθως πόνο, και ο πόνος χωρίς κάποιο άλλο ύποπτο εύρημα σπάνια αποδεικνύεται ότι οφείλεται σε κακοήθεια.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένας επίμονος πόνος πρέπει να αγνοείται.
Το NCI συστήνει ιατρική αξιολόγηση όταν ο πόνος επιμένει. Επιπλέον, ένας νέος, επίμονος και πολύ εντοπισμένος πόνος αντιμετωπίζεται διαφορετικά από τον συνηθισμένο διάχυτο πόνο που εμφανίζεται πριν από την περίοδο.
Ποια σημάδια μαζί με τον πόνο χρειάζονται έλεγχο;
Χρειάζεται αξιολόγηση όταν ο πόνος συνοδεύεται από κάποια αλλαγή όπως:
- νέο ογκίδιο στον μαστό ή στη μασχάλη,
- αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού,
- έκκριση από τη θηλή, ιδιαίτερα όταν περιέχει αίμα,
- εισολκή ή άλλη νέα αλλαγή της θηλής,
- αλλαγές στο δέρμα, όπως βαθουλώματα ή όψη «φλοιού πορτοκαλιού»,
- έντονη ερυθρότητα, θερμότητα ή πρήξιμο,
- επίμονη αλλαγή που δεν υπήρχε προηγουμένως.
Η παρουσία ενός τέτοιου συμπτώματος δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο, αλλά είναι λόγος να γίνει έλεγχος.
Πώς γίνεται η διάγνωση της μαστοδυνίας;
Η διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό και την κλινική εξέταση.
Έχει σημασία να διευκρινιστεί:
- πότε ξεκίνησε ο πόνος,
- αν αφορά έναν ή δύο μαστούς,
- αν βρίσκεται σε συγκεκριμένο σημείο,
- αν σχετίζεται με την περίοδο,
- αν υπάρχει ογκίδιο ή άλλη αλλαγή,
- αν λαμβάνονται φάρμακα ή ορμονική θεραπεία.
Δεν χρειάζεται κάθε γυναίκα με μαστοδυνία αυτόματα μαστογραφία ή άλλη απεικονιστική εξέταση.
Για κυκλικό ή διάχυτο πόνο χωρίς άλλο ύποπτο εύρημα, οι οδηγίες του American College of Radiology δεν θεωρούν συνήθως απαραίτητη πρόσθετη απεικόνιση μόνο λόγω του πόνου. Αντίθετα, όταν ο πόνος είναι επίμονος, εστιακός και μη κυκλικός, μπορεί να χρειαστεί υπερηχογράφημα ή/και διαγνωστική μαστογραφία ανάλογα με την ηλικία και τα ευρήματα.
Πώς αντιμετωπίζεται η μαστοδυνία;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία.
Σε αρκετές περιπτώσεις ο πόνος υποχωρεί χωρίς ειδική θεραπεία. Μπορεί να βοηθήσει ένα σωστά εφαρμοσμένο και υποστηρικτικό σουτιέν, ενώ ανάλογα με το ιστορικό και την κατάσταση της ασθενούς μπορεί να συζητηθεί κατάλληλη αναλγητική αγωγή.
Αν ο πόνος σχετίζεται με συγκεκριμένο φάρμακο, ορμονική θεραπεία, μαστίτιδα, απόστημα ή άλλη πάθηση, αντιμετωπίζεται η υποκείμενη αιτία.
Δεν θα πρότεινα στο site συμπληρώματα ως γενική θεραπεία. Για παράδειγμα, το NHS αναφέρει ότι υπάρχουν λίγα στοιχεία ότι η βιταμίνη Ε ή το έλαιο νυχτολούλουδου βοηθούν στη μαστοδυνία.
Μπορεί ο πόνος να προέρχεται από αλλού και όχι από τον μαστό;
Ναι, και αυτό είναι αρκετά συχνό.
Πόνος από τους μύες και τις αρθρώσεις του θώρακα, τον ώμο, τον αυχένα ή την πλάτη μπορεί να γίνεται αντιληπτός ως πόνος στον μαστό.
Για αυτό κατά την εξέταση δεν αξιολογείται μόνο ο μαστός, αλλά και τα χαρακτηριστικά του πόνου.
Μαστοδυνία και Έλεγχος Μαστού στον Βόλο
Ο πόνος στον μαστό είναι συχνός και τις περισσότερες φορές έχει καλοήθη αιτία. Όταν όμως επιμένει, είναι εντοπισμένος ή συνοδεύεται από κάποια αλλαγή στον μαστό, χρειάζεται αξιολόγηση.
Ο Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, Γενικός Χειρουργός στον Βόλο, μπορεί να πραγματοποιήσει κλινικό έλεγχο του μαστού, να αξιολογήσει τα συμπτώματα και να καθορίσει αν χρειάζεται περαιτέρω απεικονιστικός ή άλλος έλεγχος.
Για επίμονο πόνο ή νέο εύρημα στον μαστό, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο για αξιολόγηση.
Συχνές Ερωτήσεις για τη Μαστοδυνία
Γιατί πονάει μόνο το ένα στήθος;
Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί μόνο στον έναν μαστό για πολλούς λόγους και δεν σημαίνει από μόνος του κάτι κακό. Όταν όμως είναι νέος, επίμονος και εντοπισμένος σε συγκεκριμένο σημείο, είναι σωστό να αξιολογείται.
Πονάει το στήθος στον καρκίνο του μαστού;
Ο καρκίνος του μαστού συνήθως δεν προκαλεί πόνο, ιδιαίτερα ως μοναδικό σύμπτωμα. Επίμονος πόνος ή πόνος μαζί με ογκίδιο, έκκριση από τη θηλή ή άλλη αλλαγή χρειάζεται έλεγχο.
Είναι φυσιολογικό να πονάει το στήθος πριν την περίοδο;
Ναι, είναι συχνό. Ο κυκλικός πόνος συνήθως εμφανίζεται πριν την περίοδο, αφορά συχνά και τους δύο μαστούς και μειώνεται όταν ολοκληρωθεί η έμμηνος ρύση.
Πότε πρέπει να κάνω υπέρηχο για πόνο στο στήθος;
Δεν χρειάζεται κάθε μαστοδυνία υπερηχογράφημα. Σε γυναίκες κάτω των 30 ετών με εστιακό, μη κυκλικό και κλινικά σημαντικό πόνο, το ACR θεωρεί κατάλληλη αρχική εξέταση το υπερηχογράφημα. Σε μεγαλύτερες ηλικίες η επιλογή μεταξύ υπερήχου και μαστογραφίας διαφοροποιείται.
Χρειάζεται μαστογραφία αν πονάει το στήθος;
Όχι απαραίτητα μόνο λόγω του πόνου. Η ανάγκη για μαστογραφία εξαρτάται από την ηλικία, τα χαρακτηριστικά του πόνου, την κλινική εξέταση και την παρουσία άλλων ευρημάτων.
Μπορεί το σουτιέν να προκαλεί ή να χειροτερεύει τον πόνο;
Ένα σουτιέν που δεν εφαρμόζει σωστά μπορεί να επιβαρύνει την ενόχληση. Ένα σωστά εφαρμοσμένο και υποστηρικτικό σουτιέν μπορεί να βοηθήσει ορισμένες γυναίκες με μαστοδυνία.
Πόσο κοστίζει ο έλεγχος για μαστοδυνία;
Το κόστος εξαρτάται από την κλινική αξιολόγηση και από το αν χρειάζεται επιπλέον απεικονιστικός ή άλλος έλεγχος. Για συγκεκριμένες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Κωνσταντίνο Μαραβέγια, Γενικό Χειρουργό στον Βόλο.