Κύστη κόκκυγος

Η κύστη κόκκυγος είναι μια συχνή πάθηση που εμφανίζεται στη μεσογλουτιαία σχισμή, δηλαδή ανάμεσα στους γλουτούς και συνήθως λίγο πάνω από τον κόκκυγα. Μπορεί να παραμένει χωρίς συμπτώματα ή να προκαλεί πόνο, έκκριση υγρού και επαναλαμβανόμενες φλεγμονές.

Όταν μολυνθεί μπορεί να δημιουργηθεί απόστημα κύστης κόκκυγος, με έντονο πόνο και πρήξιμο. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το αν υπάρχει οξεία φλεγμονή, από την έκταση των συριγγίων και από το αν το πρόβλημα υποτροπιάζει.

Τι είναι η κύστη κόκκυγος;

Παρά την ονομασία της, η κύστη κόκκυγος δεν είναι πάντα μια πραγματική «κύστη».

Πρόκειται συνήθως για μικρά ανοίγματα και πόρους στο δέρμα της μεσογλουτιαίας σχισμής, μέσα στους οποίους μπορούν να εισχωρήσουν τρίχες και υπολείμματα του δέρματος.

Η αντίδραση του οργανισμού μπορεί να προκαλέσει χρόνια φλεγμονή και να δημιουργήσει ένα ή περισσότερα συρίγγια κάτω από το δέρμα.

Η πάθηση ονομάζεται επίσης τριχοφωλεακό συρίγγιο.

Γιατί δημιουργείται η κύστη κόκκυγος;

Η κύστη κόκκυγος θεωρείται κατά κύριο λόγο επίκτητη πάθηση.

Οι τρίχες, η τριβή και η πίεση στην περιοχή μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία μικρών ανοιγμάτων στο δέρμα και στην είσοδο τριχών κάτω από αυτό.

Παράγοντες που μπορεί να αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης είναι:

• η έντονη τριχοφυΐα,
• η παρατεταμένη καθιστική θέση,
• η συνεχής τριβή στην περιοχή,
• το αυξημένο σωματικό βάρος,
• η βαθιά μεσογλουτιαία σχισμή.

Η πάθηση εμφανίζεται συχνά σε νεαρούς ενήλικες και είναι συχνότερη στους άνδρες.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Μια κύστη κόκκυγος μπορεί να υπάρχει χωρίς να προκαλεί ιδιαίτερη ενόχληση.

Όταν εμφανιστούν συμπτώματα, μπορεί να υπάρχουν:

• μικρές οπές στο δέρμα ανάμεσα στους γλουτούς,
• πόνος ή ενόχληση,
• πρήξιμο,
• κοκκινίλα,
• έκκριση υγρού ή πύου,
• αίμα από κάποιο άνοιγμα,
• δυσάρεστη οσμή,
• επαναλαμβανόμενες φλεγμονές.

Ορισμένοι ασθενείς παρατηρούν ότι η περιοχή λερώνει συχνά το εσώρουχο λόγω της χρόνιας έκκρισης.

Πώς καταλαβαίνω ότι έχει δημιουργηθεί απόστημα;

Το απόστημα κύστης κόκκυγος συνήθως εμφανίζεται πιο απότομα.

Μπορεί να προκαλέσει:

• έντονο πόνο,
• επώδυνο πρήξιμο,
• κοκκινίλα και θερμότητα στην περιοχή,
• δυσκολία στο κάθισμα,
• πυρετό σε ορισμένες περιπτώσεις.

Το απόστημα είναι μια συλλογή πύου και χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Τι κάνουμε όταν υπάρχει απόστημα;

Όταν έχει σχηματιστεί επώδυνο απόστημα, η βασική αντιμετώπιση είναι συνήθως η διάνοιξη και παροχέτευση του πύου.

Με μια μικρή τομή απελευθερώνεται το περιεχόμενο του αποστήματος και μειώνεται η πίεση στην περιοχή.

Ανάλογα με την κλινική εικόνα μπορεί να χρειαστεί και αντιβιοτική θεραπεία, αλλά τα αντιβιοτικά από μόνα τους δεν υποκαθιστούν την παροχέτευση ενός σχηματισμένου αποστήματος.

Αν αδειάσει το απόστημα, θεραπεύτηκε η κύστη;

Όχι απαραίτητα.

Η παροχέτευση αντιμετωπίζει την οξεία λοίμωξη και τον πόνο, αλλά μπορεί να παραμένουν οι πόροι και τα συρίγγια που προκάλεσαν το πρόβλημα.

Έτσι, μετά την υποχώρηση της φλεγμονής, η κύστη μπορεί να συνεχίσει να προκαλεί εκκρίσεις ή να δημιουργήσει νέο απόστημα.

Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων επεισοδίων εξετάζεται η οριστικότερη αντιμετώπιση της νόσου.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση γίνεται συνήθως με την κλινική εξέταση της περιοχής.

Ο χειρουργός αξιολογεί:

• τα ανοίγματα στο δέρμα,
• την παρουσία φλεγμονής ή αποστήματος,
• την έκταση της νόσου,
• την ύπαρξη δευτερευόντων συριγγίων,
• προηγούμενες επεμβάσεις ή υποτροπές.

Στις περισσότερες τυπικές περιπτώσεις δεν χρειάζονται ειδικές απεικονιστικές εξετάσεις.

Χρειάζεται κάθε κύστη κόκκυγος χειρουργείο;

Όχι.

Αν υπάρχουν μόνο μικρά ανοίγματα χωρίς πόνο, έκκριση ή επαναλαμβανόμενες φλεγμονές, μπορεί να μην απαιτείται άμεση επέμβαση.

Όταν όμως η πάθηση προκαλεί:

• επαναλαμβανόμενα αποστήματα,
• συνεχή έκκριση,
• πόνο,
• χρόνια φλεγμονή,
• συχνές υποτροπές,

τότε εξετάζεται χειρουργική αντιμετώπιση.

Ποιες θεραπείες υπάρχουν;

Δεν υπάρχει μία επέμβαση που να είναι κατάλληλη για κάθε κύστη κόκκυγος.

Οι επιλογές εξαρτώνται από την έκταση της νόσου και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• περιορισμένες επεμβάσεις στα στόμια της κύστης,
• εκτομή του πάσχοντος ιστού,
• επούλωση του τραύματος ανοικτά,
• εκτομή και σύγκλειση του τραύματος,
• τεχνικές πλαστικής αποκατάστασης εκτός μέσης γραμμής,
• ενδοσκοπικές τεχνικές,
• θεραπεία με laser σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Η κατάλληλη μέθοδος επιλέγεται μετά την εξέταση και τη χαρτογράφηση της έκτασης της νόσου.

Τι είναι η ανοικτή μέθοδος;

Στην ανοικτή μέθοδο αφαιρείται ο πάσχων ιστός και το τραύμα αφήνεται να επουλωθεί σταδιακά από το βάθος προς την επιφάνεια.

Η μέθοδος αποφεύγει το κλείσιμο της τομής στη μεσογλουτιαία σχισμή, αλλά απαιτεί μεγαλύτερο διάστημα περιποίησης του τραύματος και τακτικές αλλαγές.

Η πλήρης επούλωση μπορεί να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες, ανάλογα με το μέγεθος του τραύματος.

Μπορεί το τραύμα να κλείσει με ράμματα;

Ναι, σε κατάλληλες περιπτώσεις μπορεί να γίνει εκτομή και σύγκλειση του τραύματος.

Όταν επιλέγεται πρωτογενής σύγκλειση, οι σύγχρονες χειρουργικές αρχές ευνοούν, όπου είναι εφικτό, το κλείσιμο εκτός της μέσης γραμμής αντί για μια τομή που παραμένει ακριβώς μέσα στη βαθιά μεσογλουτιαία σχισμή.

Τεχνικές όπως η Karydakis και η Bascom cleft lift μετακινούν την ουλή εκτός της μέσης γραμμής και ταυτόχρονα μειώνουν το βάθος της σχισμής.

Τι είναι η ενδοσκοπική θεραπεία EPSiT;

Η EPSiT είναι μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική για επιλεγμένες περιπτώσεις κύστης κόκκυγος.

Μέσω ενός πολύ μικρού ενδοσκοπίου ο χειρουργός εισέρχεται στους πόρους της κύστης, βλέπει το εσωτερικό τους και απομακρύνει τρίχες και φλεγμονώδη ιστό.

Στη συνέχεια γίνεται καθαρισμός και καυτηριασμός του συριγγώδους πόρου.

Το πλεονέκτημα είναι ότι αποφεύγεται μια μεγάλη ανοικτή τομή. Δεν είναι όμως κατάλληλη για κάθε μορφή της νόσου και υπάρχει πιθανότητα να απαιτηθεί νέα θεραπεία σε περίπτωση υποτροπής ή μη πλήρους επούλωσης.

Γίνεται θεραπεία της κύστης κόκκυγος με laser;

Ναι, υπάρχουν ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές στις οποίες χρησιμοποιείται λεπτή ίνα laser μέσα στον συριγγώδη πόρο.

Αρχικά καθαρίζεται το εσωτερικό της κύστης από τρίχες και υπολείμματα και στη συνέχεια εφαρμόζεται ενέργεια laser με στόχο την καταστροφή του εσωτερικού τοιχώματος και τη σταδιακή σύγκλειση του πόρου.

Η τεχνική μπορεί να προσφέρει μικρότερο τραύμα και ταχύτερη επιστροφή στις δραστηριότητες σε κατάλληλους ασθενείς.

Δεν σημαίνει όμως ότι το laser είναι αυτομάτως η καλύτερη θεραπεία για κάθε κύστη κόκκυγος. Η έκταση, οι διακλαδώσεις και τυχόν προηγούμενες υποτροπές επηρεάζουν την επιλογή.

Πονάει η επέμβαση;

Η επέμβαση πραγματοποιείται με την κατάλληλη αναισθησία, επομένως ο ασθενής δεν αισθάνεται τον χειρουργικό πόνο κατά τη διάρκειά της.

Η ενόχληση μετά την επέμβαση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε και την έκταση της νόσου.

Μια μικρή ελάχιστα επεμβατική παρέμβαση έχει διαφορετική μετεγχειρητική πορεία από μια μεγάλη εκτομή.

Πότε μπορώ να καθίσω μετά το χειρουργείο;

Εξαρτάται από τη μέθοδο.

Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος περιορισμός που να ισχύει για όλες τις επεμβάσεις κύστης κόκκυγος. Μετά από μικρότερες επεμβάσεις η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να είναι γρηγορότερη, ενώ μετά από μεγαλύτερη εκτομή χρειάζεται περισσότερος χρόνος.

Ο ασθενής λαμβάνει συγκεκριμένες οδηγίες ανάλογα με την επέμβαση που πραγματοποιήθηκε.

Πότε επιστρέφω στη δουλειά;

Ο χρόνος επιστροφής εξαρτάται από τη θεραπεία και από το είδος της εργασίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει αν η εργασία απαιτεί πολύωρο κάθισμα, οδήγηση ή έντονη σωματική δραστηριότητα.

Για αυτό ο χρόνος επιστροφής καθορίζεται εξατομικευμένα μετά την επέμβαση.

Μπορεί να ξαναβγεί η κύστη κόκκυγος;

Ναι. Η υποτροπή είναι δυνατή μετά από οποιαδήποτε θεραπεία.

Ο κίνδυνος εξαρτάται από:

• την έκταση της νόσου,
• τη χειρουργική τεχνική,
• την επούλωση του τραύματος,
• προηγούμενες υποτροπές,
• τη μορφολογία της μεσογλουτιαίας σχισμής.

Για αυτό η επιλογή της επέμβασης πρέπει να βασίζεται στα χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης κύστης και όχι απλώς στην επιλογή της μικρότερης δυνατής τομής.

Τι μπορώ να κάνω για να μην ξαναεμφανιστεί;

Η σωστή φροντίδα της περιοχής αποτελεί μέρος της αντιμετώπισης.

Συνήθως συστήνεται:

• καλή υγιεινή,
• διατήρηση της περιοχής καθαρής και στεγνής,
• αποφυγή παρατεταμένης πίεσης όταν υπάρχει ενόχληση,
• έλεγχος της τριχοφυΐας όταν αυτό συστηθεί από τον γιατρό,
• τήρηση των οδηγιών περιποίησης του τραύματος μετά την επέμβαση.

Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εξεταστεί αποτρίχωση με laser για τη μείωση της τριχοφυΐας της περιοχής.

Κύστη Κόκκυγος στον Βόλο

Η αντιμετώπιση της κύστης κόκκυγος εξαρτάται από το αν υπάρχει οξύ απόστημα, χρόνια νόσος, πολλαπλά συρίγγια ή προηγούμενη υποτροπή.

Ο Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, Γενικός Χειρουργός στον Βόλο, πραγματοποιεί αξιολόγηση και χειρουργική αντιμετώπιση της κύστης κόκκυγος, με επιλογή της κατάλληλης τεχνικής ανάλογα με την έκταση και τα χαρακτηριστικά της νόσου.

Αν υπάρχει πόνος, πρήξιμο, έκκριση ή επαναλαμβανόμενη φλεγμονή στην περιοχή του κόκκυγα, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο για αξιολόγηση.

Συχνές Ερωτήσεις για την Κύστη Κόκκυγος

Η κύστη κόκκυγος δημιουργείται επειδή γυρίζει μια τρίχα προς τα μέσα;

Οι τρίχες παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της νόσου, αλλά ο μηχανισμός είναι πιο σύνθετος. Τρίχες μπορούν να εισχωρήσουν μέσα από μικρά ανοίγματα του δέρματος λόγω τριβής και πίεσης και να προκαλέσουν χρόνια φλεγμονή.

Αν δεν με ενοχλεί, πρέπει να την αφαιρέσω;

Όχι απαραίτητα. Μια ασυμπτωματική κύστη χωρίς φλεγμονή μπορεί να μη χρειάζεται άμεση επέμβαση. Η θεραπεία εξετάζεται κυρίως όταν υπάρχουν συμπτώματα ή επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις.

Αν έχει πύον, αρκεί η αντιβίωση;

Όταν έχει δημιουργηθεί πραγματικό απόστημα, συνήθως χρειάζεται παροχέτευση. Η αντιβίωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν υπάρχει σχετική ένδειξη, αλλά δεν αντικαθιστά την παροχέτευση της συλλογής.

Ποια είναι η καλύτερη μέθοδος για κύστη κόκκυγος;

Δεν υπάρχει μία τεχνική που να είναι καλύτερη για όλους. Μια μικρή και περιορισμένη κύστη μπορεί να αντιμετωπιστεί διαφορετικά από μια εκτεταμένη ή υποτροπιάζουσα νόσο με πολλαπλά συρίγγια.

Laser ή κλασικό χειρουργείο;

Οι τεχνικές laser έχουν το πλεονέκτημα της μικρότερης χειρουργικής τομής και μπορούν να προσφέρουν γρηγορότερη αποκατάσταση σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Σε πιο σύνθετη ή εκτεταμένη νόσο μπορεί να είναι καταλληλότερη διαφορετική χειρουργική τεχνική.

Χρειάζεται νοσηλεία;

Πολλές επεμβάσεις κύστης κόκκυγος πραγματοποιούνται ως χειρουργείο ημέρας και ο ασθενής επιστρέφει σπίτι την ίδια ημέρα. Αυτό εξαρτάται από την επέμβαση και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.

Πόσο κοστίζει η επέμβαση κύστης κόκκυγος;

Το κόστος εξαρτάται από την έκταση της νόσου, τη μέθοδο αντιμετώπισης, το είδος της αναισθησίας και τις ανάγκες νοσηλείας. Για συγκεκριμένες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Κωνσταντίνο Μαραβέγια, Γενικό Χειρουργό στον Βόλο.