Οι αιμορροΐδες είναι φυσιολογικοί αγγειακοί σχηματισμοί στην περιοχή του πρωκτού που συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία και εγκράτεια. Όταν διογκώνονται, μετακινούνται προς τα έξω ή προκαλούν συμπτώματα, μιλάμε για αιμορροϊδοπάθεια.
Τα συχνότερα ενοχλήματα είναι το ζωηρό κόκκινο αίμα κατά την κένωση, ο κνησμός, η ενόχληση και η πρόπτωση. Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο και τον βαθμό των αιμορροΐδων και δεν σημαίνει απαραίτητα χειρουργείο.
Ποια είναι τα συμπτώματα των αιμορροΐδων;
Οι αιμορροΐδες μπορεί να προκαλέσουν:
- ζωηρό κόκκινο αίμα μετά την κένωση,
- αίμα στο χαρτί υγείας ή στη λεκάνη,
- κνησμό και ερεθισμό γύρω από τον πρωκτό,
- αίσθημα βάρους ή ενόχλησης,
- βλέννα,
- διόγκωση στην περιοχή,
- πρόπτωση κατά την κένωση,
- πόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με το αν πρόκειται για εσωτερικές ή εξωτερικές αιμορροΐδες.
Εσωτερικές και εξωτερικές αιμορροΐδες: ποια είναι η διαφορά;
Οι εσωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται μέσα στον πρωκτικό σωλήνα. Συχνά προκαλούν ανώδυνη αιμορραγία ή πρόπτωση κατά την κένωση.
Οι εξωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται κάτω από το δέρμα γύρω από τον πρωκτό. Μπορεί να προκαλέσουν πρήξιμο, ενόχληση και, όταν δημιουργηθεί θρόμβωση, έντονο πόνο.
Η διάκριση είναι σημαντική γιατί η θεραπεία δεν είναι ίδια.
Ποιοι είναι οι βαθμοί των αιμορροΐδων;
Οι εσωτερικές αιμορροΐδες ταξινομούνται συνήθως σε τέσσερις βαθμούς:
- 1ου βαθμού: παραμένουν μέσα στον πρωκτικό σωλήνα και μπορεί να αιμορραγούν.
- 2ου βαθμού: προπίπτουν κατά την κένωση αλλά επιστρέφουν μόνες τους.
- 3ου βαθμού: προπίπτουν και χρειάζεται συνήθως να επανέλθουν με το χέρι.
- 4ου βαθμού: παραμένουν μόνιμα έξω και δεν ανατάσσονται εύκολα.
Ο βαθμός βοηθά στην επιλογή της θεραπείας, αλλά λαμβάνονται υπόψη και τα πραγματικά συμπτώματα του ασθενούς.
Γιατί εμφανίζονται;
Η αιμορροϊδοπάθεια σχετίζεται με αυξημένη πίεση και καταπόνηση στην περιοχή.
Παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν είναι:
- χρόνια δυσκοιλιότητα,
- έντονη προσπάθεια κατά την κένωση,
- πολύωρη παραμονή στην τουαλέτα,
- συχνές διάρροιες,
- εγκυμοσύνη,
- αυξημένο σωματικό βάρος,
- ηλικιακές μεταβολές των ιστών της περιοχής.
Η δυσκοιλιότητα είναι συχνός επιβαρυντικός παράγοντας, αλλά δεν είναι η μοναδική αιτία.
Το αίμα στην τουαλέτα είναι πάντα από αιμορροΐδες;
Όχι.
Οι αιμορροΐδες είναι πολύ συχνή αιτία ζωηρού κόκκινου αίματος, αλλά η αιμορραγία μπορεί επίσης να προέρχεται από:
- ραγάδα πρωκτού,
- πολύποδες,
- φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου,
- εκκολπωματική νόσο,
- καρκίνο του παχέος εντέρου ή του ορθού,
- άλλες παθήσεις του πεπτικού.
Η παρουσία γνωστών αιμορροΐδων δεν σημαίνει ότι κάθε μελλοντική αιμορραγία πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε αυτές.
Πότε το αίμα χρειάζεται περισσότερο έλεγχο;
Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται ιδιαίτερα όταν η αιμορραγία:
- εμφανίζεται για πρώτη φορά,
- επιμένει ή επανέρχεται συχνά,
- είναι μεγάλη σε ποσότητα,
- συνοδεύεται από αλλαγές στις κενώσεις,
- συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους,
- σχετίζεται με αναιμία ή έντονη κόπωση,
- εμφανίζεται σε άτομο με σχετικό οικογενειακό ιστορικό.
Ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και τα συμπτώματα μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω έλεγχος του παχέος εντέρου.
Οι αιμορροΐδες προκαλούν καρκίνο;
Όχι.
Οι αιμορροΐδες δεν μετατρέπονται σε καρκίνο και δεν προκαλούν καρκίνο του παχέος εντέρου.
Το πρόβλημα είναι ότι ορισμένα συμπτώματα, κυρίως η αιμορραγία, μπορεί να εμφανίζονται και σε άλλες παθήσεις. Για αυτό χρειάζεται σωστή διάγνωση όταν υπάρχουν ενδείξεις για περαιτέρω έλεγχο.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση ξεκινά από το ιστορικό και την εξέταση της περιοχής.
Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να γίνει:
- επισκόπηση της πρωκτικής περιοχής,
- δακτυλική εξέταση,
- πρωκτοσκόπηση.
Ο έλεγχος βοηθά να επιβεβαιωθεί ότι τα συμπτώματα πράγματι προέρχονται από αιμορροΐδες και να καθοριστεί ο βαθμός τους.
Πώς αντιμετωπίζονται χωρίς επέμβαση;
Στα αρχικά στάδια η θεραπεία επικεντρώνεται στη σωστή λειτουργία του εντέρου.
Συνήθως βοηθούν:
- περισσότερες φυτικές ίνες στη διατροφή,
- επαρκής πρόσληψη υγρών,
- αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας,
- αποφυγή έντονης προσπάθειας,
- περιορισμός του χρόνου παραμονής στην τουαλέτα,
- τακτική σωματική δραστηριότητα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν τοπικά σκευάσματα για προσωρινή ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Οι αλοιφές όμως δεν διορθώνουν την πρόπτωση όταν υπάρχει προχωρημένη αιμορροϊδοπάθεια.
Πότε χρειάζεται επεμβατική θεραπεία;
Επεμβατική αντιμετώπιση μπορεί να εξεταστεί όταν:
- η αιμορραγία επιμένει,
- υπάρχει σημαντική πρόπτωση,
- τα συμπτώματα επηρεάζουν την καθημερινότητα,
- η συντηρητική θεραπεία δεν έχει βοηθήσει αρκετά,
- υπάρχουν επαναλαμβανόμενα προβλήματα.
Η κατάλληλη μέθοδος εξαρτάται από τον βαθμό, τον τύπο των αιμορροΐδων και τα συμπτώματα.
Τι είναι η απολίνωση με ελαστικούς δακτυλίους;
Η απολίνωση με ελαστικούς δακτυλίους (rubber band ligation) χρησιμοποιείται για επιλεγμένες εσωτερικές αιμορροΐδες.
Ένας μικρός ελαστικός δακτύλιος τοποθετείται στη βάση της αιμορροΐδας, περιορίζοντας την αιμάτωσή της.
Ο ιστός στη συνέχεια συρρικνώνεται και αποπίπτει.
Η μέθοδος πραγματοποιείται χωρίς κλασική χειρουργική αφαίρεση και χρησιμοποιείται κυρίως σε συγκεκριμένους βαθμούς εσωτερικής αιμορροϊδοπάθειας.
Τι είναι η μέθοδος HeLP;
Η HeLP (Hemorrhoidal Laser Procedure) είναι ελάχιστα επεμβατική τεχνική για επιλεγμένες περιπτώσεις αιμορροΐδων.
Με τη βοήθεια Doppler εντοπίζονται αρτηριακοί κλάδοι που τροφοδοτούν τις αιμορροΐδες και εφαρμόζεται ενέργεια laser με στόχο τη μείωση της αιματικής παροχής.
Δεν αφαιρούνται οι αιμορροΐδες με κλασική εκτομή.
Η μέθοδος εφαρμόζεται κυρίως σε επιλεγμένες περιπτώσεις όπου η πρόπτωση δεν είναι πολύ προχωρημένη.
Τι είναι η αιμορροϊδοπλαστική με Laser (LHP);
Η LHP (Laser Hemorrhoidoplasty) είναι διαφορετική τεχνική laser.
Μια λεπτή ίνα εισάγεται μέσα στον αιμορροϊδικό ιστό και εφαρμόζεται ελεγχόμενη ενέργεια. Στόχος είναι να μειωθεί ο όγκος της αιμορροΐδας και να προκληθεί σταδιακή συρρίκνωσή της.
Η LHP δεν είναι το ίδιο με τη HeLP και δεν είναι κατάλληλη για κάθε μορφή αιμορροϊδοπάθειας.
Η επιλογή γίνεται ανάλογα με τον βαθμό της νόσου και την παρουσία πρόπτωσης ή εξωτερικών στοιχείων.
Είναι το laser πάντα καλύτερο;
Όχι.
Το laser μπορεί να προσφέρει πλεονεκτήματα σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, όπως μικρότερο χειρουργικό τραύμα και ηπιότερη μετεγχειρητική περίοδο σε σύγκριση με την κλασική εκτομή.
Δεν είναι όμως η ιδανική επιλογή για όλες τις αιμορροΐδες.
Σε πολύ προχωρημένη πρόπτωση, μεγάλα εξωτερικά στοιχεία ή συγκεκριμένες ανατομικές καταστάσεις μπορεί να είναι καταλληλότερη διαφορετική επέμβαση.
Το ζητούμενο δεν είναι να χρησιμοποιηθεί οπωσδήποτε laser, αλλά να επιλεγεί η σωστή τεχνική για το συγκεκριμένο πρόβλημα.
Τι είναι η αιμορροϊδεκτομή;
Η αιμορροϊδεκτομή είναι η κλασική χειρουργική αφαίρεση των παθολογικών αιμορροϊδικών όζων.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ιδιαίτερα σε:
- προχωρημένη αιμορροϊδοπάθεια,
- σημαντική πρόπτωση,
- μεγάλες εξωτερικές αιμορροΐδες,
- συνδυασμένη εσωτερική και εξωτερική νόσο,
- περιπτώσεις στις οποίες άλλες θεραπείες δεν είναι κατάλληλες ή έχουν αποτύχει.
Η μετεγχειρητική περίοδος μπορεί να είναι πιο επώδυνη σε σχέση με λιγότερο επεμβατικές τεχνικές, αλλά η μέθοδος παραμένει σημαντική επιλογή για κατάλληλους ασθενείς.
Τι είναι η θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα;
Η θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας συμβαίνει όταν σχηματιστεί θρόμβος μέσα σε εξωτερική αιμορροΐδα.
Συνήθως προκαλεί:
- ξαφνικό έντονο πόνο,
- σκληρό εξόγκωμα δίπλα στον πρωκτό,
- πρήξιμο,
- δυσκολία στο κάθισμα.
Ανάλογα με το πόσο πρόσφατα εμφανίστηκε, τη βαρύτητα του πόνου και την κατάσταση του ασθενούς, μπορεί να αντιμετωπιστεί συντηρητικά ή με μικρή χειρουργική επέμβαση.
Πονάει η θεραπεία των αιμορροΐδων;
Εξαρτάται από τη μέθοδο.
Οι θεραπείες που δεν περιλαμβάνουν εκτομή ιστού συνήθως έχουν διαφορετική μετεγχειρητική πορεία από την κλασική αιμορροϊδεκτομή.
Δεν είναι σωστό όμως να χαρακτηρίζεται οποιαδήποτε επέμβαση ως απόλυτα «ανώδυνη». Μπορεί να υπάρχει πόνος, αίσθημα πίεσης ή ενόχληση για κάποιο διάστημα μετά τη θεραπεία.
Πότε επιστρέφω στη δουλειά;
Η επιστροφή εξαρτάται από:
- τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε,
- τον βαθμό της αιμορροϊδοπάθειας,
- την πορεία της επούλωσης,
- το είδος της εργασίας.
Μετά από λιγότερο επεμβατικές τεχνικές η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να είναι γρηγορότερη, ενώ μετά από αιμορροϊδεκτομή συνήθως απαιτείται μεγαλύτερο διάστημα αποκατάστασης.
Μπορούν να ξαναεμφανιστούν;
Ναι.
Υποτροπή μπορεί να εμφανιστεί μετά από οποιαδήποτε θεραπεία, αν και η πιθανότητα διαφέρει ανάλογα με τη μέθοδο και τον βαθμό της νόσου.
Η αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας και η αποφυγή έντονης προσπάθειας στην τουαλέτα παραμένουν σημαντικές και μετά τη θεραπεία.
Αιμορροΐδες στον Βόλο
Η θεραπεία των αιμορροΐδων πρέπει να επιλέγεται ανάλογα με τον βαθμό της νόσου, την παρουσία πρόπτωσης, την αιμορραγία και τα υπόλοιπα συμπτώματα.
Ο Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, Γενικός Χειρουργός στον Βόλο, πραγματοποιεί διάγνωση και αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας, με επιλογή συντηρητικής, ελάχιστα επεμβατικής ή χειρουργικής θεραπείας ανάλογα με την περίπτωση.
Αν υπάρχει αιμορραγία, πρόπτωση, πόνος ή επίμονη ενόχληση στην περιοχή του πρωκτού, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο για αξιολόγηση.
Συχνές Ερωτήσεις για τις Αιμορροΐδες
Οι αιμορροΐδες φεύγουν μόνες τους;
Ήπια συμπτώματα μπορεί να υποχωρήσουν με τη ρύθμιση των κενώσεων και την αποφυγή της δυσκοιλιότητας. Όταν υπάρχει σημαντική πρόπτωση ή επαναλαμβανόμενη αιμορραγία, μπορεί να χρειάζεται πιο στοχευμένη θεραπεία.
Είναι φυσιολογικό να βλέπω αίμα κάθε φορά που πηγαίνω τουαλέτα;
Όχι. Ακόμη και αν υπάρχουν γνωστές αιμορροΐδες, η επαναλαμβανόμενη αιμορραγία χρειάζεται αξιολόγηση ώστε να επιβεβαιωθεί η αιτία της.
Αιμορροΐδες ή ραγάδα: πώς καταλαβαίνω τη διαφορά;
Η ραγάδα προκαλεί συνήθως έντονο, κοφτερό ή καυστικό πόνο κατά και μετά την κένωση. Οι εσωτερικές αιμορροΐδες συχνά προκαλούν αιμορραγία ή πρόπτωση χωρίς αντίστοιχα έντονο πόνο. Η εξέταση επιβεβαιώνει τη διάγνωση.
Πρέπει να κάνω κολονοσκόπηση επειδή έχω αιμορροΐδες;
Όχι απαραίτητα. Η ανάγκη για κολονοσκόπηση καθορίζεται από την ηλικία, το είδος της αιμορραγίας, τα υπόλοιπα συμπτώματα, το οικογενειακό ιστορικό και το αν υπάρχει άλλη ένδειξη για έλεγχο του παχέος εντέρου.
Ποια είναι η καλύτερη θεραπεία για αιμορροΐδες;
Δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι καλύτερη για όλους. Άλλη αντιμετώπιση μπορεί να χρειάζεται μια αιμορροΐδα 1ου ή 2ου βαθμού και άλλη μια προχωρημένη αιμορροϊδοπάθεια με μεγάλη πρόπτωση.
HeLP ή LHP;
Η HeLP και η LHP είναι διαφορετικές τεχνικές. Η HeLP στοχεύει κυρίως τα αγγεία που τροφοδοτούν τις αιμορροΐδες με τη βοήθεια Doppler, ενώ η LHP εφαρμόζει laser μέσα στον ίδιο τον αιμορροϊδικό ιστό ώστε να προκαλέσει συρρίκνωση. Η επιλογή εξαρτάται από την ανατομία και τον βαθμό της νόσου.
Πόσο κοστίζει η θεραπεία των αιμορροΐδων;
Το κόστος εξαρτάται από τον βαθμό της αιμορροϊδοπάθειας και από το αν χρειάζεται συντηρητική θεραπεία, κάποια ελάχιστα επεμβατική τεχνική ή χειρουργική επέμβαση. Για συγκεκριμένες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Κωνσταντίνο Μαραβέγια, Γενικό Χειρουργό στον Βόλο.